Nasturcje – uprawa i wykorzystanie. Na rabaty i do sałaty

0
Nasturcje
Nasturcje kwitną przez całe lato i są łatwe w uprawie. Ich liście, kwiaty i owoce można i warto jeść. Mają nie tylko ciekawy smak, ale i wiele właściwości leczniczych.

Nasturcje to jedne z wdzięczniejszych kwiatów ogrodowych. Nie są wymagające, kwitną przez całe lato, a w dodatku można je jeść i to z pożytkiem dla zdrowia.

Nasturcja większa, ale niekoniecznie duża

Nasturcje można uprawiać zarówno w ogrodach, jak i na balkonach. Przywędrowały do nas z Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie rosną dziko. Już w XVI wieku zaczęto uprawiać je w Hiszpanii.

Nasturcje w ogrodzie

W cieplejszym klimacie, z którego nasturcje pochodzą, rosną jako byliny. U nas nasturcje uprawia się jako rośliny jednoroczne.

Didgeman - pixabay.com
Nasturcje na płocie

Nasturcje z upodobaniem pną się się po wszelkiego rodzaju podporach.

Urobouros - pixabay.com
Nasturcja większa

Uprawiane w ogrodach rośliny to odmiany nasturcji większej. Nieco wbrew nazwie, wielkość odmian jest bardzo zróżnicowana.

Bstrupp - pixabay.com
Sałatka z nasturcją

Zarówno liście, jak i kwiaty i owoce nasturcji można jeść. Mają charakterystyczny, pikantny smak.

Doriroe - pixabay.com
Kwiat nasturcji

Kwiaty nasturcji mają po pięć płatków i charakterystyczną ostrogę.

Hans - pixabay.com
Ciemnoczerwona nasturcja

Kwiaty nasturcji występują w odcieniach żółci, pomarańczu, aż do bardzo ciemnej czerwieni. Bywają też dwubarwne.

Imilo - pixabay.com
Liście i kwiaty nasturcji

Cała naziemna część nasturcji ma właściwości lecznicze, m.in. działa silnie odkażająco.

Pezibear - pixabay.com
Bielinek kapustnik na liścich nasturcji

Niestety nasturcje padają ofiarą szkodników - przede wszystkim mszyc oraz gąsienic motyli.

Katarzyna Laszczak

Nasturcje mają sporo odmian, ale w naszych uprawach spotykamy przede wszystkim nasturcję większą (Tropaeolum majus). Niezależnie od naukowego przydomka „większa” nasturcja ma wiele odmian o zróżnicowanej wielkości – jej pędy mogą dorastać do kilku metrów, ale są także odmiany karłowe, osiągające kilkadziesiąt centymetrów. Zwróćmy na to uwagę, szczególnie jeśli planujemy uprawę nasturcji w pojemnikach na balkonie.

Czy wiesz, że ogrodowe bratki to... fiołki? Poznaj gatunki i zastosowanie fiołków

Nasturcja w ognistych kolorach

Nasturcje mają okrągłe ciemnozielone liście, osadzone na niezbyt grubych łodyżkach. Te wyrastają z dość mięsistej łodygi, która może osiągać nawet 3-4 metry długości. Łodyżki mają właściwości czepne, dzięki czemu nasturcje świetnie się pną po różnych podporach.

Z ciemną zielenią liści pięknie kontrastują kwiaty w żywych kolorach. Występują one w odcieniach od żółci, przez pomarańcz, po czerwień i bordo. Zdarzają się także kwiaty dwubarwne, a także odmiany o biało-zielonych liściach. Kwiaty wyrastają na długich szypułkach. Mają po pięć płatków i charakterystyczną ostrogę. Pierwsze kwiaty nasturcji pojawiają się w czerwcu-lipcu, a kolejne – aż do jesieni, niekiedy naprawdę późnej (jeśli jest ciepła).

Jak uprawiać nasturcje

Nasturcje to niezbyt wymagające rośliny. Dobrze rosną na różnych ziemiach, również ubogich. Na zbyt żyznych będą wytwarzać więcej liści niż kwiatów, więc nie musimy ich nawozić. Nie lubią jedynie podmokłej ziemi. Ale wilgotną jak najbardziej, dlatego warto je regularnie podlewać.

Nasturcje lubią też słońce – na nasłonecznionych stanowiskach będą pięknie kwitły. Im większy cień, tym mniej kwiatów będą miały, wytworzą za to więcej liści.

Polecamy też: Bajecznie kolorowe cynie. Wymagania, sadzenie, pielęgnacja

Nasturcje mogą się płożyć po rabatach, zajmując dość dużą przestrzeń. Ale wystarczy im jakakolwiek podpora, żeby zaczęły się piąć. Warto o tym pamiętać i wykorzystać nasturcję jako szybko rosnące pnącze. Wszelkie płotki, pergole, barierki możemy spokojnie nimi obsadzić. Z tym że warto zachować czujność, bo z braku lepszych podpór nasturcje mogą zacząć się piąć… po innych roślinach. Więc lepiej pilnujmy ich „zapędów”.

Nasturcje świetnie sprawdzą się też na balkonach. Szczególnie malowniczo wyglądają w wiszących pojemnikach.

Kiedy i jak siać nasturcje

Nasturcje wysiewa się na początku maja wprost do gruntu. W ziemi umieszczamy po 1-2 nasiona, w odległościach ok. 20 cm. Ewentualnie można wcześniej wysiać je na rozsady, ale nie jest to konieczne. Nasturcje rosną szybko, za to nie lubią przesadzania. Z siewu do gruntu udają się bardzo dobrze. Niekiedy też rozsiewają się same i pojawiają w kolejnym roku.

W swoim naturalnym środowisku nasturcje są bylinami, ale panuje tam cieplejszy klimat. U nas nasturcje uprawia się jako rośliny jednoroczne.

Jak wykorzystać nasturcje

Nasturcje są jadalne, i to wszystkie ich naziemne części (są też gatunki, z których wykorzystuje się bulwy). Liście i kwiaty nasturcji możemy dodawać do sałatek i kanapek. Mają one dość pikantny, chrzanowo-pieprzny smak. Posiekane liście można dorzucić np. do sosu tatarskiego, albo – zmiksować z dodatkiem orzechów lub migdałów – powstanie ostre pesto.

Kwiaty ozdobią każdą sałatkę i – dosłownie – dodadzą jej pikanterii. Ale fajnie można wykorzystać również owoce nasturcji, marynując je i robiąc domowe kapary.

Polecamy przepisy na nasturcje:

  • domowe kapary z nasturcji - przepis
  • pasta jajeczna z nasturcją - przepis
  • sałatka z nasturcji, melona i pomidorów - przepis

Lecznicze właściwości nasturcji większej

Ale walory dekoracyjne i smakowe to nie jedyne zalety nasturcji większej. Ma ona również właściwości lecznicze. Jako zioło wykorzystuje się również całą roślinę. Nasturcje można zbierać i suszyć w sierpniu-wrześniu. Wykorzystuje się też świeże rośliny, do produkcji macerat i nalewek.

Nasturcja większa jest bogata m.in. w witaminę C, glikozyd gorczyczny, zawiera też organiczne związki siarki (to one w dużej części wpływają na jej zapach i smak) oraz sole potasu.

Nasturcja ma silne działanie odkażające: działa przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. I to zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Pobudza trawienie, reguluje przemianę materii, działa też moczo- i żółciopędnie. Poza tym pomaga przy przeziębieniach, bo oprócz wspomnianego działania antyseptycznego, rozgrzewa, działa napotnie, a także łagodzi kaszel (działa wykrztuśnie).

Stosowane zewnętrznie preparaty z nasturcji działają korzystnie na skórę (także głowy) – m.in. hamują łojotok, wysuszają wypryski, przyspieszają także gojenie się ran i zapobiegają obrzękom. Pomagają także w reumatyzmie.

Jednak nasturcji nie powinny nadużywać osoby z chorobą wrzodową i schorzeniami nerek.

Szkodniki nasturcji

Pomimo że nasturcje pomagają w zwalczaniu różnych dolegliwości, same padają ofiarą szkodników. Szczególnie „lubią” je mszyce oraz gąsienice motyli, np. bielinka kapustnika. Jeśli uprawiamy nasturcje, zwracajmy uwagę, czy nie pojawiły się jakieś szkodniki (również na spodach liści).

 Jeśli chcemy wykorzystać nasturcje spożywczo, lepiej nie zwalczać szkodników chemią. A im wcześniej je zauważymy, tym większe mamy szanse na pozbycie się ich.

Dowiedz się: Jak chronić rośliny bez chemii. Przepisy na naturalne preparaty

 

Oceń artykuł
5,00 / 1 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

,

Autor: Michał Laszczak

Polecamy Ci również

Zobacz także