Ziemia ogrodnicza - rodzaje i właściwości

Większość roślin jest przystosowana do ściśle określonych warunków glebowych. Zobacz, jakie są rodzaje ziemi ogrodniczej.

Przykładem roślin przystosowanych do bardzo konkretnych warunków glebowych jest roślinność skalna lub torfowiskowa. Ogrodnik nie zawsze dysponuje takimi warunkami i dlatego stara się upodobnić sztuczne środowisko glebowe, z jakim ma do czynienia w ogrodzie, czy w pojemniku do środowiska naturalnego, mieszając ze sobą różne rodzaje ziem i minerałów. Składnikami różnego rodzaju mieszanek mogą być: ziemia kompostowa, liściowa, darniowa, wrzosowa, torf, kora, piasek, węgiel brunatny oraz sztucznie otrzymywane materiały - perlit, keramzyt, nawozy mineralne. Ziemie te różnią się między sobą zasadniczo właściwościami fizycznymi i chemicznymi, co związane jest z różną zawartością próchnicy, składników mineralnych, a także różnym odczynem (pH). Mieszanki ziem odznaczają się zwykle dość dobrymi właściwościami mineralnymi. Rośliny uprawiane w mieszankach ziem ogrodniczych o dużej zawartości próchnicy są zaopatrywane w okresie wegetacji w dostępne formy składników mineralnych, a szczególnie w azot. Mieszanki zawierają również dostateczną ilość mikroelementów, dlatego uprawa roślin w mieszankach ziem jest łatwa, a błędy popełnione przy niewłaściwym nawożeniu mniej widoczne jak przy uprawie w substraktach z torfu wysokiego. Sklepy ogrodnicze oferują nam podłoża, których skład dostosowany jest  do potrzeb określonych grup roślin. Możemy kupić ziemię do wysiewu nasion i produkcji rozsad, specjalne podłoże dla kaktusów, palm, paproci, azalii i rododendronów. W sprzedaży jest również ziemia ozdobna, która służy do dekoracji klombów, rabat i kwietników. Sklepy oferują także tzw. ziemię uniwersalną.

Ziemia kompostowana

Od dawna ziemia kompostowana jest stosowana w uprawie roślin ozdobnych jako podłoże lub komponent  różnych ziem ogrodniczych. Jej skład jest bardzo zróżnicowany i w dużym stopniu zależy od zawartości materii organicznej. Należy zaznaczyć, że ziemie kompostowe zawierają dość dużo próchnicy pokarmowej, która rozkładając się może zaopatrywać rośliny w dostępne formy składników pokarmowych, poprawiać strukturę gleby i jej aktywność biologiczną, zwiększać zdolność zatrzymywania wody, odkwaszać glebę (pH 8). Surowcem do produkcji kompostu mogą być odpady pochodzące z konserwacji terenów zieleni - liście, trawa, rozdrobnione drewno. Decydując się na wyprodukowanie własnego kompostu na działce mamy do wyboru dwie podstawowe metody - kompostowanie w pryzmie lub kompostowanie w kompostowniku. Ziemie kompostową możemy zastosować do zakładania trawników, na rabaty kwiatowe, do nasadzeń drzew i krzewów.

Ziemia liściowa

Ziemię liściową otrzymuje się z przekompostowanych liści drzew i krzewów. Za najlepszą uważana jest ziemia z liści klonów, topoli, lip, brzóz, leszczyny i buków. Ziemia liściowa jest zasobna w dostępne formy nawozów mineralnych i może być stosowana do uprawy roślin doniczkowych, które nie wymagają kwaśnego podłoża. Stosuje się ją jako składnik różnego rodzaju mieszanek ziem ogrodniczych, ziemia liściowa odznacza się dużą pojemnością wodną i dość dużą pojemnością powietrza.

Ziemia darniowa

Ziemię darniową otrzymuje się przez kompostowanie kilkucentymetrowej warstwy darni. Darń można przekompostować z dodatkiem obornika, co znacznie poprawia jakość uzyskanej ziemi darniowej.  Jeśli darń jest pozyskiwana z gleb kwaśnych, konieczne jest dodanie nawozów wapniowych w celu uzyskania odczynu zbliżonego do obojętnego.

Ziemia wrzosowa

Ziemia wrzosowa pozyskiwana jest na wrzosowiskach. W jej skład wchodzą zbutwiałe części pędów wrzosu oraz innej roślinności występującej na wrzosowisku. Ma ona odczyn silnie kwaśny (pH 3,5-4,5). Jest bardzo uboga w dostępne formy składników mineralnych. Może być stosowana jako domieszka do ziem ogrodniczych stosowanych w uprawie roślin wymagających odczynu silnie kwaśnego, jak azalie (Azalea), rododendrony (Rhododendron) i wrzośce (Erica).

Torf

W zależności od warunków powstawania i roślinności wchodzącej w skład torfu, dzieli się go na wysoki, przejściowy i niski.
Torf wysoki - tworzy się przy udziale wody opadowej. Jest on bardzo kwaśny ( pH 2,8-4,5) i ubogi w dostępne formy składników mineralnych.
Torf przejściowy - pod względem właściwości jest bardziej zbliżony do torfu wysokiego. Odznacza się dużą pojemnością wodną i powietrzną. Torf przejściowy stosowany jest bardzo często jako dodatek do różnego rodzaju ziem ogrodniczych.  
Torf niski - powstaje w zagłębieniach terenu o podłożu nieprzepuszczalnym, w wysychających zbiornikach wodnych lub dolinach rzek, przy udziale nie tylko wody opadowej, lecz również wód drenowych, spływających z miejsc wyżej położonych, lub wody rzecznej. Wody rzek oraz wody drenowe niosą ze sobą rozpuszczalne związki mineralne, dlatego też torf niski jest zwykle bardziej zasobny w składniki mineralne i ma wyższe pH (4,5-7,2).

Kora

Kora drzew po przekompostowaniu jest składnikiem wielu mieszanek. Podobnie jak torf, poprawia fizyczne właściwości podłoża i stanowi źródło próchnicy. Wymaga wzbogacenia nawozami mineralnymi, przede wszystkim azotowymi.

Piasek

Dodaje się go do gleby w celu zwiększenia przepuszczalności podłoża. Najlepszy jest piasek kwarcowy średni lub gruby.

Perlit

To białe porowate granulki otrzymywane podczas wypalania w wysokiej temperaturze skał wulkanicznych.  Jako podłoże używany jest tylko do ukorzeniania sadzonek zielnych. Perlit nie zawiera żadnych składników pokarmowych, ma odczyn obojętny. Dodany do ziemi ułatwia dostęp powietrza do korzeni, zapewnia sterylne i strukturalno-fizyczne warunki rozwoju dla uprawianych roślin.

Keramzyt

To kruszywo, które wykorzystuje się głównie w budownictwie jako materiał ocieplający. Powstaje przez wypalanie gliny. Jego porowata struktura okazała się przydatna w uprawach hydroponicznych. Może również służyć jako drenaż. Doskonale zastępuje korę - nie ulega degradacji i procesowi gnicia. Keramzyt jest całkowicie obojętny dla roślin. Nie utrzymuje wilgoci, nie zakwasza ziemi i nie pozwala na powstanie pleśni i grzybów. Keramzyt ogrodowy można stosować we wszystkich rodzajach ogrodów i klombów. Doskonale sprawdza się także jako ozdoba powierzchni ziemi w doniczkach i innych dekoracjach.

Węgiel brunatny

Węgiel brunatny jest ostatnio wykorzystywany  do uprawy roślin ozdobnych. Jego pojemność wodna i powietrzna zależy od stopnia rozdrobnienia, którą można dowolnie regulować. Odznacza się dużą zawartością magnezu, dlatego stosowany jest jako dodatek do różnego rodzaju ziem ogrodowych.

Nawozy mineralne

To  potocznie zwane nawozy sztuczne, substancje wydobywane z ziemi i przetworzone lub produkowane chemicznie, wzbogacające glebę w składniki mineralne niezbędne dla rozwoju roślin, poprawiające strukturę gleby lub zmieniające jej kwasowość. Do najważniejszych składników nawozów należą: azot (N), fosfor (P), potas (K) ("nawozy NPK").

Oceń artykuł
4,00 / 6 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i dodaj swój komentarz

Autor: Agnieszka Affek

Zdjęcia: fotolia

Polecamy Ci również

Zobacz także