Wszystkie kolory pieprzu. Skąd się bierze kolorowy pieprz, jakie ma zastosowanie

0
Pieprz
Pieprze jest jedną z najbardziej podstawowych przypraw. Kiedyś był niezwykle cenny i egzotyczny.

Pieprz jest tak popularną przyprawą, że rzadko poświęcamy mu większą uwagę. A to błąd, bo pieprz ma swoje tajemnice.

Czarny pieprz – „czarne złoto”

Pieprz, obok soli, jest chyba najbardziej oczywistym dodatkiem do potraw. Nikogo nie dziwi zestaw solniczki i pieprzniczki, stojący na stole. W dodatku sięgamy po nie niemal odruchowo (choć znacznie lepszy jest pieprz świeżo zmielony, dlatego pieprzniczkę warto zastąpić młynkiem). Zakup pieprzu też jest raczej czynnością banalną i mało kosztowną.

Ale nie zawsze tak było. Kiedyś pieprz był niezwykle cenną i egzotyczną przyprawą. Bywał nazywany nawet „czarnym zlotem”, co odzwierciedlało jego cenę. A dostępny był jedynie dla najwyższych warstw społeczeństwa.

Po tych czasach zostało nam określenie „gdzie pieprz rośnie”, czyli zdecydowanie daleko stąd. A pieprz rośnie w Indiach – przynajmniej stamtąd się wywodzi, bo obecnie jest uprawiany w wielu krajach o tropikalnym i subtropikalnym klimacie.

Poznaj też: Karob, czyli mączkę drzewa świętojańskiego. Jakie ma właściwości i zastosowanie

Pieprz czarny, czyli tropikalne pnącze

Pieprz ma wiele odmian, ale najpopularniejszą z nich jest pieprz czarny (Piper nigrum). To właśnie on króluje w naszych kuchniach, w dodatku w postaci ziaren o różnych kolorach.

Pieprz czarny jest okazałym i wieloletnim pnączem. Dorasta do ok. 15-20 metrów. Jest wiecznie zielony, przez cały rok może również kwitnąć i owocować. Jego nasiona dojrzewają w różnym czasie. Pnącze może wydawać owoce nawet przez 40 lat (pierwszy raz 3 do 5 lat po posadzeniu).

Pieprz ma dość okazałe, ciemnozielone liście – wydłużone i ostro zakończone (tyko u podstawy są sercowate). Kwiaty pieprzu są niepozorne, zielonkawo-białe, zebrane w kłosy. Jego jadalną częścią są owoce.

Właściwości pieprzu

Pieprz czarny ma znany chyba wszystkim ostry i wyrazisty smak oraz aromat. To zasługa alkaloidu – piperiny. Ostatnio została ona ogłoszona niemal cudownym środkiem na otyłość - nie tylko pomaga zwalczać tkankę tłuszczową, ale także ma zapobiegać odkładaniu się tłuszczu. Należy dodać, że chodzi tu o dawki, których nie zjemy jako pieprzu – substancja stosowana przy odchudzaniu jest odpowiednio wyodrębniana z ziaren. Ale nawet jeśli nie odchudzimy się skutecznie, posypując pieprzem zupę, to i tak skorzystamy z dobroczynnego działania pieprzu.

Polecamy: Zioła wspomagające trawienie - od przypraw, po ziołowe herbatki

Przede wszystkim pieprz bardzo korzystnie wpływa na trawienie – pobudza je, a przy tym zapobiega wzdęciom. Między innymi stąd popularność pieprzu w tradycyjnej, dość ciężkiej polskiej kuchni. Pieprz działa też moczopędnie. Ponadto poprawia ukrwienie i działa pobudzająco – dlatego bywał uważany za afrodyzjak. Może też podnosić ciśnienie krwi (więc ciśnieniowcy powinni stosować go z umiarem, podobnie jak osoby cierpiące na wrzody żołądka).

Pieprz ma też działanie przeciwzapalne, a nawet lekko przeciwbólowe.

Polecamy również: Kurkumę - kłącze o wszechstronnych właściwościach

Pieprz czarny, zielony, czerwony i biały

Pomimo że częścią oficjalnej nazwy pieprzu jest „czarny”, to jako przyprawa występuje on w kilku kolorach. Możemy kupić ziarenka pieprzu w kolorze czarnym, białym, zielonym i czerwonym. Wszystkie one to owoce jednego pnącza – pieprzu czarnego. Tylko zebrane na różnych etapach dojrzewania i różnie potraktowane. W efekcie różnią się od siebie smakiem i aromatem. I tak:

  • pieprz czarny – najbardziej popularny, to owoce niedojrzałe. Są one suszone na słońcu i poddawane fermentacji, w wyniku czego czernieją z zewnątrz i marszczą się. Pieprz czarny jest najostrzejszy i najbardziej aromatyczny. Ma uniwersalne zastosowanie w kuchni;
  • pieprz zielony – to również nasiona niedojrzałe, które mrozi się, a także marynuje się w kwasie octowym lub mlekowym, albo konserwuje w solance. Pieprz zielony ma najłagodniejszy smak, o odświeżającej nucie. Jest szczególnie ceniony przez smakoszy, bo nie pali, ale ma wyrazisty smak i aromat. Świetnie nadaje się do sosów, serów, dań mięsnych i rybnych;
  • pieprz biały – to dojrzałe owoce pieprzu. W procesie obróbki usuwa się ich otoczkę, a następnie – suszy. Pieprz biały ma łagodny smak, ale intensywny i dość specyficzny aromat. Najlepiej nadaje się do potraw z drobiu i ryb, a także jaj i „jasnych” sosów i zup (również ze względów wizualnych);
  • pieprz czerwony (pieprz różowy) – to również dojrzałe owoce pieprzu. Zamiast pozbawiać je otoczek, marynuje się je w occie lub solance (mogą też być mrożone). Ma ciekawy, świeży i lekko żywiczny smak (zbliżony do pieprzu zielonego). Świetnie nadaje się do zup, mięs i owoców morza.

Kupując jednak pieprz czerwony dobrze zachować czujność, bo tą nazwą bywają także określane nasiona drzew z rodzaju Schinus – tzw. brazylijskiego i peruwiańskiego drzewa pieprzowego. Ich owoce są kuliste, czerwone i mają wyrazisty ostry smak i zapach, żywo przypominający pieprz. Pochodzą z Ameryki Południowej, ale rosną też m.in. na wybrzeżu Morza Śródziemnego.

Pod hasłem „pieprz czerwony” może występować również pieprz cayenne (kajeński), czyli… bardzo ostra czerwona papryczka.

 

Dowiedz się: Jakie właściwości ma imbir, jak go stosować i uprawiać

Uprawa pieprzu w domu

Pieprz czarny można uprawiać w domu, jest to jednak spore wyzwanie. Sadzonki pieprzu czarnego są wprawdzie dostępne (z ziaren, ze względu na ich obróbkę, trudno się doczekać sadzonek). Jednak pieprz to pnącze – po pierwsze – duże, a po drugie – tropikalne, co sprawia, że jego uprawa nie jest łatwa.

Pieprz dobrze rośnie w cieniu lub półcieniu (szczególnie młode rośliny nie powinny być bezpośrednio nasłonecznione). Wymaga jednak dość wysokiej temperatury (nawet ok. 24ºC) i bardzo wilgotnego powietrza. Potrzebuje też żyznej próchniczej, liściowej  gleby i regularnego podlewania. Zimą można ograniczyć podlewanie rośliny i obniżyć temperaturę (ale do nie mniej niż 16ºC).

Ponieważ pieprz to spore pnącze, trzeba zapewnić mu solidne podpory. W optymalnych warunkach możemy doczekać się kwitnienia i owocowania, ale do tego roślina musimy mieć kilka lat.

Wprawdzie pieprz jako przyprawa jest tani i łatwo dostępny, to jego uprawę można potraktować jako botaniczną ciekawostkę.

Oceń artykuł
5,00 / 3 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

,

Autor: Michał Laszczak

Polecamy Ci również

Zobacz także