Wiosna – kiedy się zaczyna i jakie rodzaje wiosny mamy

0
Wiosna
Początek wiosny kalendarzowej i astronomicznej nie zawsze pokrywają się. Ale najbardziej wyczekujemy wiosny przyrodniczej, którą wyznacza rozwój roślin.

Wiosny wyczekujemy niecierpliwie, ale kiedy właściwie on nadchodzi? Zacząć trzeba od tego – jaka wiosna?

Wiosnę czujemy instynktownie. Czują ją też rośliny i zwierzęta. To w naszym klimacie okres największego rozwoju, prawdziwy początek roku.

Jednak ponieważ mamy zamiłowanie do porządkowania i wyznaczania konkretnych dat i terminów, nie zawsze wystarcza nam przeczucie wiosny. Wyznaczamy konkretny dzień jej początku. I tu sprawa nieco się komplikuje, bo mamy kilka początków wiosny. Jak również – kilka jej rodzajów.

Polecamy: Zwiastuny wiosny w ogrodzie

Kwitnące krokusy

Wiosna to wyczekiwana pora roku, kiedy następuje największy rozwój w przyrodzie.

ADD - pixabay.com
Krokusy

Wyznacza się kilka początków i rodzajów wiosny - m.in. astronomiczną, kalendarzową, ale też przyrodniczą, czyli fenologiczną.

Couleur - pixabay.com
Kwitnąca leszczyna

Początek wiosny kalendarzowej to 21 marca, astronomicznej - w tym roku to 20 marca, a wiosna przyrodnicza zaczyna się, kiedy kwitnie leszczyna.

FelixMittermeier - pixabay.com
Podbiał

Kwitnienie podbiału to również jeden z wyznaczników najwcześniejszego etapu wiosny przyrodniczej.

Hans - pixabay.com
Przylaszczki

Przylaszczki to również jeden z objawów przyrodniczego zarania wiosny.

Ingrose - pixabay.com
Przebiśniegi

Do charakterystycznych kwiatów zarania wiosny należą również przebiśniegi i krokusy.

Magdalena Kmita-Kulesza
Zawilec gajowy

Kwitnące zawilce gajowe świadczą o tym, że przyrodniczo mamy wczesną wiosnę.

Bomanson - pixabay.com
Mniszek lekarski

Łąki żółcące się od mniszka lekarskiego to również obrazek charakterystyczny dla przyrodniczej wczesnej wiosny.

Magdalena Kmita-Kulesza
Kwitnąca czeremcha

Za początek przyrodniczej wczesnej wiosny przyjmuje się kwitnienie m.in. czeremchy.

Katarzyna Laszczak
Pierwiosnki

Przyrodnicza wczesna wiosna to inaczej pierwiośnie. Obecność pierwiosnków jest więc obowiązkowa.

Hans - pixabay.com
Knieć błotna - kaczeniec

Na podmokłych terenach wczesną wiosną rozkwitają kaczeńce.

Magdalena Kmita-Kulesza
Forsycja

Z krzewów ozdobnych wczesną wiosną kwitnie m.in. forsycja.

Magdalena Kmita-Kulesza
Kwitnąca wiśnia

Przełom kwietnia i maja to okres kwitnienia drzew owocowych, zaliczany jeszcze do wczesnej wiosny.

Potztausend - pixabay.com
Kwiaty kasztanowca

Kwitnące kasztany oznaczają nie tylko czas matur, ale i początek pełni wiosny przyrodniczej.

Nepomuk-si - pixabay.com
Bratki

Pełnia wiosny to okres wspaniałego rozkwitu przyrody.

Magdalena Kmita-Kulesza
Tulipany w ogrodzie

Pełnia wiosny to sezon m.in. tulipanów i narcyzów.

Domeckopol - pixabay.com
Kwitnące magnolie

Magnolie są nazywane "królowymi wiosny". To niewątpliwie jedne z bardziej atrakcyjnie kwitnących drzew.

Magdalena Kmita-Kulesza
Lilak, zwany bzem

Dla pełni wiosny charakterystyczny jest również rozkwit lilaków, zwanych bzami.

Katarzyna Laszczak

Wiosna astronomiczna, czyli skąd się bierze wiosna

Wiosna astronomiczna to w pewnym sensie ta najbardziej „prawdziwa”. Zmiana pór roku zależy bowiem od ruchu obiegowego Ziemi wokół Słońca. Jak wiadomo Ziemia wokół Słońca krąży po orbicie, która ma kształt elipsy. A oś Ziemi jest lekko nachylona. Te dwa czynniki sprawiają, że w zależności od punktu orbity, w którym nasza planeta się znajduje, jest ona różnie oświetlona przez promienie słoneczne.

W ciągu roku zmienia się długość dnia i nocy. I właśnie moment, kiedy dzień i noc trwają dokładnie tyle samo, czyli po 12 godzin, mamy równonoc i początek astronomicznej wiosny. To też czas, kiedy półkula północna i południowa są tak samo oświetlone, a Słońce w zenicie znajduje się nad równikiem. Od tego momentu jednak każdy dzień na półkuli północnej będzie coraz dłuższy, aż do letniego przesilenia w czerwcu. Będzie też coraz cieplej.

Widomym znakiem wiosny astronomicznej jest wejście Słońca w tzw. punkt Barana (punkt równonocy) – właśnie w tym momencie następuje zrównanie dnia i nocy. Punkt ten zaobserwowano już w starożytności – wtedy leżał on w konstelacji Barana i stąd jego nazwa. Niestety jego położenie nie jest niezmienne. Przesuwa się on systematycznie i obecnie znajduje się w... gwiazdozbiorze Ryb i zmierza w kierunku Wodnika. Jest to spowodowane tzw. ruchem precesyjnym Ziemi, czyli pewnymi odchyleniami jej osi.

Właśnie te czynniki powodują przesunięcia dokładnego momentu, kiedy zaczyna się astronomiczna wiosna. W tym roku Słońce osiągnie punkt Barana w poniedziałek 20 marca, dokładnie o godzinie 11.29. Właśnie wtedy zacznie się wiosna astronomiczna.

Przeczytaj też: Jak wyglądają okresy wegetacyjne w różnych regionach Polski

Wiosna kalendarzowa

Wiosna kalendarzowa jest oczywiście powiązana z astronomiczną, a jej data wzięła się stąd, że kiedyś Słońce osiągało „wiosenny” punkt na niebie najczęściej właśnie 21 marca. Ta data przyjęła się zwyczajowo jako początek wiosny kalendarzowej, niezależnie od tego, że czasem „rozchodzą” się z wiosną astronomiczną. Obydwa terminy pokryją się ponownie dopiero w 2102 roku! Ale za to w 2044 roku astronomiczna wiosna zacznie się już 19 marca, a kalendarzową będzie trzeba jeszcze poczekać dwa dni.

Wiosna meteorologiczna i termiczna

Jakby dwóch początków wiosny było mało, wyznacza się go na podstawie jeszcze kilku innych kryteriów. Jest na przykład wiosna meteorologiczna, którą już mamy – trwa ona od 1 marca do 31 maja (w naszej szerokości geograficznej). To wynik ustaleń meteorologów, którzy podzielili rok na okresy wygodne do porównania ze względu na zachodzące wtedy zjawiska pogodowe.

Jest też wiosna termiczna. To taka, kiedy średnia temperatura dobowa wynosi od 5° do 10°C. Najwcześniej zaczyna się w zachodniej i południowo-zachodniej części Polski (ok. 25 marca), najpóźniej na północnym-wschodzie (nawet ok. 10 kwietnia). I to taka wiosna, na którą naprawdę czekamy, żeby rozkwitły nasze ogrody i cała przyroda. Ale jest jeszcze jedna wiosna, ta najprawdziwsza. Wiosna przyrodnicza, czyli fenologiczna.

Podpowiadamy: Jak uprawiać przylaszczki w ogrodzie - wymagania i odmiany

Co to jest wiosna przyrodnicza, czyli fenologiczna

O wiośnie fenologicznej pewnie mało kto słyszał, ale to właśnie ta wiosna, na którą najbardziej czekamy. To wiosna przyrodnicza. Nie ma określonej daty początkowej, bo wyznaczają ją rzeczywiste zmiany zachodzące w przyrodzie.

Wiosna fenologiczna, czyli przyrodnicza dzieli się na kilka okresów, czyli:

  • przedwiośnie (zaranie wiosny) – jego początek wyznacza kwitnienie podbiału i leszczyny. W tym okresie kwitną również takie kwiaty jak: przebiśniegi, krokusy wiosenne, przylaszczki. Kwitną też drzewa i krzewy: olsza czarna i wawrzynek wilczełyko. Najczęściej ta faza trwa od lutego/marca do początków kwietnia.
  • wczesna wiosna (pierwiośnie) – początek wczesnej wiosny wyznacza kwitnienie czeremchy i mniszka lekarskiego oraz początek pojawiania się liści brzozy. W tym okresie zakwitają m.in. pierwiosnki, kaczeńce, rzeżucha łąkowa. W lasach kwitną czeremchy, borówki czarne i poziomki. A w ogrodach rozkwitają drzewa owocowe: jabłonie, grusze, wiśnie, czereśnie. Drzewa liściaste zaczynają się mienić odcieniami zieleni świeżo wypuszczanych liści. Ten etap trwa średnio od połowy kwietnia do połowy maja (lub jego drugiej dekady)
  • pełnia wiosny – to czas wspaniałego rozkwitu. Początek tego okresu wyznacza kwitnienie kasztanowców i lilaków (zwanych bzami). W ogrodach królują narcyzy i tulipany. Kwitną jarzębiny i głogi. A także wiele innych. Roślin kwitnących wiosną jest oczywiście znacznie więcej, wymieniamy tylko podstawowe i najbardziej charakterystyczne gatunki. A już pora wypatrywać każdej roślinki, bo wiosna tuż, tuż.

I pamiętajmy – od poniedziałku 20 marca mamy 92 dni i 21 godzin astronomicznej wiosny. Cieszmy się więc jej każdą chwilą.

Polecamy: Krzewy kwitnące wiosną, które warto posadzić w ogrodzie

 

Oceń artykuł
5,00 / 1 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

Autor: Michał Laszczak

Polecamy Ci również

Zobacz także