Trzmiele w ogrodzie. Co posadzić i jak pomóc tym pożytecznym owadom

0
Trzmiel na kawiatach szczypiorku
Trzmiele są niezwykle pożyteczne, a tracą naturalne siedliska i źródła pożywienia. Warto im pomóc - przy okazji zyska nasz ogród.

Trzmiele to obok pszczół jedne z najważniejszych owadów zapylających. Podpowiadamy, jakie rośliny posadzić i o co jeszcze zadbać, żeby pomóc trzmielom.

Trzmiele już od wczesnej wiosny oblatują łąki, lasy, pola i ogrody, pracowicie szukając pokarmu dla swojego potomstwa i zapylając rośliny. W Polsce spotykanych jest ok. 30 gatunków tych owadów, spośród których najpopularniejsze są trzmiele gajowe, ogrodowe, łąkowe, kamienniki i rude.

Zobacz zdjęcia

Lawenda

Lawenda jest ziołem, przyprawą i miododajną rośliną, którą docenią trzmiele i pszczoły.

Riala - pixabay.com
Słonecznik

W ogrodzie warto stworzyć rabaty z różnych kwiatów, uwzględniając miododajne.

Kathysg - pixabay.com
Krokusy

Szczególnie kwiaty kwitnące wczesną wiosną są ważne, bo wtedy brakuje pokarmu. Oczywiście ozdobią też nasz ogród.

Henry911 - pixabay.com
Aster bylinowy

Trudnym okresem jest też jesień, więc posadźmy kwiaty, które długo kwitną, np. astry bylinowe (zwane marcinkami lub michałkami).

Krzysztofniewolny - pixabay.com
Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi jest miododajny. Warto go posadzić tym bardziej, że jego liście są pyszne i zdrowe, a dziko rosnącego nie wolno zrywać.

Anaterate - pixabay.com
Koniczyna

Trzmiele (i pszczoły) uwielbiają koniczynę. Nie traktujmy jej jako "chwast".

Arcaion - pixabay.com
Goryczka

Goryczka ma wiele gatunków. Świetnie nadaje się np. na skalniaki.

Couleur
Lwie paszcze

Trzmiel znikający w lwiej paszczy to fantastyczny widok. A lwie paszcze można sadzić i w ogrodach, i n balkonach (niskie odmiany).

Eirena - pixabay.com
Facelia

Facelia to roślina pastewna, ale jest też ładna i wybitnie miododajna, więc warto ją mieć w ogrodzie.

Janusz Wójtowicz
Hyzop lekarski

Hyzop to zioło, jest też używany jako przyprawa. Dodatkowo hyzop jest rośliną miododajną.

Hans - pixabay.com
Jeżówka

Kolorowe jeżówki to prawdziwe ozdoby letniego ogrodu.

Jrommun - pixabay.com
Naparstnice

Naparstnice pięknie prezentują się o ogrodzie, a ich "dzwony" są chętnie odwiedzane przez trzmiele.

Marisa04 - pixabay.com
Czosnek ozdobny

Czosnki ozdobne wyglądają bardzo okazale. Ich kwiaty (tak i jak i innych czosnków) są miododajne.

Merica - pixabay.com
Miodunka

Miodunka kwitnie wczesną wiosną, a jej kwiaty zmieniają kolor podczas kwitnienia.

Katarzyna Laszczak
Kłosowiec

Kłosowiec to stosunkowo mało popularna bylina, ale warto się nią zainteresować.

Mrupprechter - pixabay.com
Pysznogłówka (monada)

Pysznogłówki mają przyjemny zapach (również ich liście) i są bardzo miododajne. Warto je posadzić ze względu na pszczoły i trzmiele, a także walory ozdobne.

Katarzyna Laszczak
Niecierpek

Niecierpki świetnie nadają się na cieniste (i półcieniste) rabaty. Miododajne są również dziko rosnące gatunki niecierpków (w tym inwazyjny niecierpek gruczołowaty).

Sarangib - pixabay.com
Liatra kłosowa

Liatra to atrakcyjna bylina, ale nie całkowicie odporna na mróz, więc wymaga zabezpieczenia na zimę.

StillWorksImaginery - pixabay.com
Przegorzan

Przegorzany mają oryginalne kuliste kwiatostany. Nie są wymagające w uprawie i dobrze znoszą suszę.

Stux - pixabay.com
Łubin

Kolorowe kwiaty łubinu pięknie wyglądają na rabatach kwiatowych.

Suezword5 - pixabay.com
Chaber łąkowy

Poza chabrami łąkowymi, jest bardzo wiele gatunków ogrodowych - wszystkie są miododajne.

WikimediaImages - pixabay.com
Domek dla owadów

Z takiego domku skorzystają różne pszczoły samotnice i inne pożyteczne owady. Dla trzmieli jest środkowa część - skrzyneczka z otworem.

MissEJB - pixabay.com

Zagrożenia dla trzmieli

Niestety, podobnie jak w przypadku pszczół, los tych pięknych i pożytecznych owadów stał się niepewny, gdyż zaczęły zagrażać im różne niebezpieczeństwa. Najpoważniejszym z nich jest zmniejszająca się bioróżnorodność środowiska roślinnego. Monokulturowe, rozległe uprawy zbóż i warzyw oraz zmniejszające się obszary łąk, miedz, przydroży czy nieużytków, a także upraw roślin miododajnych (m.in. koniczyny, lucerny, facelii, łubinu), ograniczają trzmielom możliwości zdobycia pokarmu i utrudniają znalezienie kryjówek na zimowisko oraz miejsc do gniazdowania.

Zagrożeniem dla ich życia są też stosowane w ogrodach i na polach chemiczne środki ochrony roślin, które zabijają nie tylko szkodniki, ale też owady pożyteczne.

To Cię zainteresuje: Mrówki w ogrodzie - przyjaciel czy wróg?

Jak żyją trzmiele

Przetrwanie utrudnia trzmielom także ich szczególny cykl rozwojowy. Trzmiele w przeciwieństwie do pszczół tworzą rodziny, których żywot trwa zaledwie jeden sezon. Zapłodnione jesienią samice (młode królowe) szukają kryjówek, w których będą mogły przetrwać do wiosny. Wykorzystują do tego celu np. spróchniałe pnie, kamienie, norki w ziemi.

Wczesną wiosną samice budzą się i zaczynają intensywną pracę nad stworzeniem nowej rodziny. Szukają i przygotowują miejsce na gniazdo (moszczą wnętrze mchem i trawą), składają jaja, znoszą młodym pokarm i dochowują się pierwszego pokolenia robotnic, które przejmują od matki obowiązki związane z rozbudową gniazda i wykarmieniem potomstwa.

Posadź rośliny miododajne w ogrodzie (i na balkonie)

Znając te fakty z życia trzmieli jasnym się staje, dlaczego dostępność pokarmu i miejsc do zimowania oraz gniazdowania jest dla tych owadów tak ważna. Trudno wprawdzie oczekiwać, że z powodu trzmieli zaniechamy upraw roślin użytkowych, jednak możemy pomóc owadom na wiele innych sposobów.

Przede wszystkim zadbajmy o to, aby w naszych ogrodach pojawiło się jak najwięcej różnorodnych roślin miododajnych. Ich wybór jest duży i są dekoracyjne, więc nasz ogród tylko na tym zyska. Do roślin miododajnych chętnie odwiedzanych przez trzmiele należą m.in.:

liatra kłosowa, mikołajek, przegorzan, naparstnica, hyzop, bukwica, czosnek ozdobny i niedźwiedzi, facelia, astry bylinowe, chabry, kłosowiec pomarszczony, niecierpki, ostróżki, miodunki, słoneczniki i słoneczniczki, lawenda, łubin, pysznogłówka, orlik, lwia paszcza, krokus, pluskwica europejska, goryczka, tojad.

Rabaty złożone wyłącznie z iglaków poza walorami ozdobnymi niczego do środowiska nie wnoszą, natomiast łąka kwietna, ziołowa rabata, kompozycja z kwitnących bylin czy zagon z roślinami na zielony nawóz, mogą już skutecznie zwiększyć szanse owadów na przetrwanie.

Sprawdź: Jak skutecznie zwalczać mszyce w ogrodzie i na balkonie

Zostaw dziki zakątek w ogrodzie

Niezwykle cenny dla owadów i drobnych zwierząt będzie też dziki zakątek, którego nie będziemy kosić, nawozić ani opryskiwać. Można go wzbogacić o rośliny lubiane przez trzmiele jak koniczyna czerwona, jasnota biała czy serdecznik pospolity. W takim miejscu pokarm i schronienie znajdzie mnóstwo owadów (m.in. trzmiele, pszczoły, mrówki, biedronki, motyle, pająki), tworząc wspaniały mikroświat i oazę bioróżnorodności.

Jeśli więc tylko mamy taką możliwość, pozostawmy w mniej reprezentacyjnej części działki kawałek terenu i oddajmy go do dyspozycji naturze.

Dowiedz się więcej: Jak zbudować domek dla pożytecznych owadów

Zadbaj o domki dla trzmieli

W pobliżu takiego miejsca możemy też przygotować stanowiska lęgowe dla trzmieli. Mogą być to spróchniałe kawałki konarów lub specjalne „domki”. Są to zabezpieczone przed opadami niewielkie, drewniane budki z małym, 2 cm otworem wejściowym i umieszczoną wewnątrz kulką suchej trawy. Montuje się na pieńkach lub ustawia na kamieniach czy cegłach. Budkę lęgową dla trzmieli należy  zrobić wczesną wiosną (marzec/kwiecień).

Trzmielom przydadzą się też domki dla owadów, w których samice znajdą schronienie na zimę.

Pamiętaj o wodzie i ogranicz "chemię"

Pamiętajmy też, że trzmiele potrzebują wody, dlatego powinna się ona znaleźć w każdym ogrodzie (np. poidełko dla ptaków, źródełko, mini fontanna).

Jeśli chcemy pomóc owadom, ograniczmy też do minimum opryski pestycydami. Jeśli musimy z nich skorzystać, wybierzmy środki ekologiczne, preparaty wykonane na bazie roślin lub środki jak najmniej szkodliwe dla pszczół i trzmieli (np. Mospilan 20 SP).

Polecamy: Domowe sposoby na opryski roślin

Co jeszcze warto wiedzieć o trzmielach

  1. Trzmiele są spokojne i bardzo rzadko żądlą (rzadziej niż inne pszczoły lub osy). Również ich jad zawiera mniej niebezpiecznych substancji niż jad pszczeli. Żądło służy przede wszystkim do obrony (po użyciu nie pozostaje w ciele „ofiary”).
  2. Trzmiele są często potocznie nazywane „bąkami”, choć to nazwa niepoprawna (prawdziwe bąki to zupełnie inne owady). Natomiast to określenie może się kojarzyć z łacińską nazwą trzmieli czyli Bombus.
  3. Trzmiele w szczególności przyciąga kolor niebieski. Domek dla nich można pomalować właśnie na ten kolor.
Oceń artykuł
0,00 / 0 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

, ,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także