Tojad w ogrodzie – jak uprawiać tę roślinę i na co uważać

0
Tojad mocny
Tojad to kusi pięknymi kwiatami. Ale to bardzo niebezpieczna roślina, dlatego sadząc ją w ogrodzie trzeba przestrzegać pewnych zasad.

Tojad jest wyjątkowo dekoracyjną byliną, ale też – śmiertelnie trującą. Piszemy, co trzeba wiedzieć o uprawie tojadu.

Jak wiadomo, piękno bywa czasem niebezpieczne, czego przykłady możemy znaleźć między innymi w świecie roślin. Jedną z takich podziwianych i pięknych, ale też śmiertelnie niebezpiecznych roślin jest tojad. Jego liczne gatunki występują w Polsce na stanowiskach naturalnych w lasach i na łąkach (m.in. tojad lisi, tojad niski, tojad sudecki, tojad morawski, tojad mocny).

Zobacz zdjęcia

Kwiaty tojadu

Tojad wygląda bardzo atrakcyjnie. Większość gatunków, w tym tojad mocny, ma intensywnie niebieskie kwiaty.

Hans - pixabay.com
Tojad

Trzeba jednak pamiętać, że tojady są silnie trujące - można się zatruć nawet przez skórę.

Hans - pixabay.com
Tojad mocny

Tojadu nie należy sadzić w sąsiedztwie roślin jadalnych, ani w ogrodach, gdzie bawią się dzieci.

Hans - pixabay.com
Tojad

Tojad jest stosunkowo łatwy w uprawie i dobrze sam się rozsiewa.

Hans - pixabay.com
Tojad lisi - rozwijające się kwiaty i liście

Tojad lisi ma nietypowe - bo żółte - kwiaty. Również jest silnie trujący.

Katarzyna Laszczak
Dzikie tojady

Różne gatunki rosną dziko, szczególnie na terenach górskich (również w Polsce). Wiele z nich jest pod ścisłą ochroną.

Tupungato - 123RF

Tojad czyli mordownik. Roślina silnie trująca

Tojady nazywane potocznie mordownikami należą do najsilniej trujących roślin spotykanych w Polsce, gdyż zawierają w swoich tkankach wiele toksycznych substancji (m.in. niezwykle trującą akonitynę).

Sprawdź też: Jak uprawiać dyptam i kiedy jest on niebezpieczny

Ze względu na silne działanie, w średniowieczu tojady należały do podstawowych roślin wykorzystywanych przez trucicieli, gdyż już kilka gram rośliny po podaniu doustnym może spowodować śmierć dorosłego człowieka (m.in. zatrzymanie akcji serca). Roślina ma tak silne właściwości trujące, że zawarte w niej toksyny mogą przenikać do organizmu z krwią (średniowieczni wojownicy pokrywali sokiem rośliny ostrza broni ręcznej i groty strzał).

UWAGA: toksyny tojadu mogą przenikać nawet przez skórę, dlatego dłuższe trzymanie jej łodyg w dłoniach, także może się skończyć problemami zdrowotnymi.

Tojad mocny jako roślina ozdobna

Wszystkie tojady to rośliny silnie trujące, ale niektóre z nich są szczególnie niebezpieczne (m.in. tojad lisi, tojad sudecki, tojad mocny). Niestety, to właśnie jeden z nich czyli tojad mocny jest najchętniej uprawiany w ogrodach.

Swoją popularność zawdzięcza bardzo oryginalnym, pięknym, dużym, pękatym kwiatom w ciemnoniebieskim, niemal szafirowym kolorze, zebranym na szczycie wysokiej (wys. ok. 100-150 cm), sztywnej łodygi w gęsty kwiatostan oraz bardzo ładnym, dużym, zielonym, pierzastym liściom.

Kwiaty są wspaniałą ozdobą letnich rabat, gdyż pojawiają się na roślinie od lipca do września.

Poznaj: Trujące rośliny, które często rosną w ogrodach

Warunki uprawy tojadu

Zaletą tojadu jest łatwość uprawy. Z racji pochodzenia, roślina preferuje półcieniste zakątki ogrodu oraz żyzną, próchniczą, stale wilgotną glebę (zalecane jest ściółkowanie podłoża). Może też jednak rosnąć w miejscach słonecznych, o ile tylko ma do dyspozycji wilgotne podłoże (np. w pobliżu oczka wodnego).

Roślina jest także odporna na niskie temperatury (nie wymaga zimowego okrycia) i nie pada ofiarą szkodników. Na nieodpowiednich stanowiskach mogą jej natomiast zagrozić choroby grzybowe jak np. mączniak prawdziwy.

Rozmnażanie i odmładzanie tojadu

Tojad doskonale rozmnaża się przez wysiew nasion (łatwo daje samosiew) lub podział dorosłej kępy. Robi się to jesienią - po kwitnieniu lub wczesną wiosną. Podział zaleca się przeprowadzać co kilka lat w celu odmłodzenia roślin, które z czasem słabiej kwitną.

Inne gatunki tojadu

Oprócz tojadu mocnego, w ogrodach można też spotkać kilka innych gatunków tojadu jak np. tojad lisi (również niezwykle toksyczny) o nietypowych, żółtych kwiatach, tojad Carmichaela czy mieszańcowy tojad ogrodowy (m.in. dwubarwna odmiana o biało-niebieskich kwiatach „Bicolor”).

Sprawdź: Czy tuje trują? Wyjaśniamy fakty i mity o ich szkodliwości

Z jakimi kwiatami warto sadzić tojad

Tojady doskonale prezentują się w towarzystwie innych roślin cieniolubnych jak np. funkie, paprocie, zawilce japońskie czy pluskwice. Mogą być też sadzone w grupach pod koronami drzew bądź w pobliżu oczka wodnego.

Na stanowisku słonecznym mogą im towarzyszyć kwiaty ogrodów wiejskich takie jak malwy czy ostróżki ogrodowe.

UWAGA! O tym koniecznie pamiętaj, uprawiając tojad w ogrodzie

  • W żadnym wypadku tojadów nie wolno uprawiać w pobliżu roślin użytkowych, szczególnie warzywnych, bo młode, pierzaste liście tojadu mogą być pomylone np. z pietruszką.
  • Rośliny lepiej też nie uprawiać w ogrodach, gdzie bawią się dzieci lub przebywają zwierzęta.
  • Prace pielęgnacyjne wokół tojadu należy zawsze wykonywać w rękawiczkach ochronnych (a najlepiej w całym ubraniu ochronnym np. fartuchu z długim rękawem), pilnując, by nie dotknąć brudną dłonią twarzy, ust lub oczu.
    Szczególne środki ostrożności należy zachować dzieląc bulwy roślin, bo to właśnie w nich stężenie toksyn jest najwyższe.
  • Decydując się na uprawę tojadu w ogrodzie, musimy też pamiętać, że roślin w żadnym wypadku nie wolno pozyskiwać ze stanowisk naturalnych, gdyż wiele gatunków w swoim naturalnym środowisku zagrożonych jest wyginięciem i z tego względu objętych ścisłą ochroną gatunkową (m.in. tojad mocny, tojad sudecki). Egzemplarze do uprawy należy nabyć u sprawdzonego hodowcy, w szkółce lub z ogrodu naszych przyjaciół.

 

Oceń artykuł
0,00 / 0 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także