Projektowanie ogrodu - podstawy

Za oknem zima, ale to nie znaczy, że wszelkie prace związane z ogrodem należy na ten czas zawiesić. Wręcz przeciwnie, jest to wymarzony okres na projektowanie ogrodu.

Warto zastanowić się, jaki styl ma reprezentować
nasz ogród, jakie rośliny chcemy posadzić, gdzie zaprojektować ścieżki czy rabaty. Najpierw warto poznać podstawy projektowania ogrodów oraz style, które w naszym klimacie uda się stworzyć.  
Bez względu na to, czy zajmujemy się projektowaniem ogrodów zawodowo czy robimy to tylko na własne potrzeby, powinniśmy trzymać się pewnych zasad. Dzięki temu będziemy w stanie uniknąć błędów, które mogą okazać się bardzo kosztowne. Projektowanie ogrodu można podzielić na trzy etapy.

Etap I: Inwentaryzacja
Na tym początkowym etapie projektowania naszego ogrodu musimy zebrać informacje o tym, co już istnieje na naszej działce, czyli o tzw. elementach stałych. Ta wiedza będzie nam potrzebna, aby znaleźć kompromis między tym, co chcemy osiągnąć w naszym ogrodzie, a tym, jakie mamy w nim możliwości. Najlepiej zacząć od schematycznego narysowania naszej działki na kartce papieru. Następnie, na rysunek nanosimy wszystkie elementy stałe: dom, garaż, śmietnik, ogrodzenie, drogi i istniejącą już zieleń, taką jak drzewa i krzewy. Dobrze by było, gdyby na rysunku była zachowana skala, dzięki temu będziemy mieli lepszy obraz tego, gdzie i ile miejsca mamy np. na rabaty, czy też, w którym miejscu powinna przebiegać ścieżka. Po narysowaniu stałych elementów, na szkicu zaznaczamy wszelkie czynniki, które mogą wpływać na to, jakie będziemy mogli dobrać rośliny i na ogólny widok ogrodu. Są to np. warunki glebowe, nasłonecznienie, sąsiedztwo, obniżenia i podwyższenia terenu. Musimy także zastanowić się, jak chcemy wykorzystywać nasz ogród oraz ile czasu możemy poświęcić na jego pielęgnację.

Etap II: Podział funkcjonalno-przestrzenny
Ten etap, to już przejście do właściwego projektowania. Nasz rysunek dzielimy teraz na fragmenty
o różnych funkcjach. Dwie podstawowe funkcje,
od których najlepiej jest zacząć, to funkcja użytkowa
i wypoczynkowa. Po wydzieleniu tych najbardziej ogólnych funkcji ogrodu, należy rozwinąć w każdej
z nich bardziej szczegółowe przestrzenie. I tak,
w miejscu, które przeznaczamy na część użytkową możemy wydzielić strefę wypoczynku biernego oraz miejsce, gdzie będziemy prowadzić wypoczynek aktywny. To w tej części naszego ogrodu najlepiej wstawić piaskownicę dla dzieci czy powiesić huśtawkę. W strefie użytkowej możemy wydzielić miejsce, które przeznaczymy pod grill
czy stół, oraz kącik np. z leżakami i parasolem. Oczywiście należy pamiętać, że funkcje te mogą się wzajemnie przenikać, często mogą być też wymienne, np. trawnik będzie pełnił zarówno funkcję użytkową, jak i wypoczynkową.

Pamiętajmy, aby zachować odpowiednie proporcje miedzy wszystkimi elementami w ogrodzie, żadna ze stref nie może dominować. Na przykład, wydzielenie 9/10 trawnika do gry w piłkę jest już zaprojektowaniem raczej boiska, a nie ogrodu.

Etap III: realizacja projektu

Ostatni etap projektowania ogrodu to dobór roślin, czyli szczegółowy spis tego, co zamierzamy posadzić. Jest to najbardziej pracochłonny i wymagający zastanowienia etap. W pierwszej kolejności planujemy drzewa i krzewy, które będą stanowić szkielet naszego ogrodu. Ważne jest, żeby o każdej porze roku wyglądały korzystnie. Nie ograniczajmy się jednak tylko do roślin iglastych. Warto też pomyśleć o krzewach liściastych, które także wyglądają dobrze jesienią i zimą dzięki np. kolorowym owocom. Następnie należy przemyśleć wybór bylin i roślin zielnych. Starajmy się dobierać je do warunków środowiskowych panujących w danym miejscu. Ważne też, by zastanowić się jak dużo czasu możemy poświecić na pielęgnację rabat. Jeśli boimy się o to, że nie będziemy mogli nadążyć z pieleniem, lepiej zrezygnować z dużej ich liczby na rzecz ozdobnych krzewów. Przy wyborze roślin powinniśmy pamiętać także o tym, że każda roślina ma inne tempo wzrostu. Aby uniknąć „zagłuszenia” jednych roślin przez inne, trzeba przewidzieć odpowiednie odstępy między nimi (fachowo zwane rozstawą sadzenia), bądź też sadzić razem rośliny o jednakowym tempie wzrostu. W projektowaniu ogrodów istnieją liczne reguły kompozycji, nie trzeba znać ich wszystkich, aby stworzyć przytulny i funkcjonalny ogród, warto jednak zapoznać się z niektórymi, aby uniknąć błędów.

Oto kilka podstawowych zasad:

  • Zasada jedności - wszystkie elementy ogrodu powinny tworzyć spójną całość, a barwy powinny być dobrane harmonijnie w podobnej tonacji. Jeśli np. decydujemy się na skalny ogródek, wszystkie kamienie użyte do jego budowy powinny być jednego rodzaju.
  • Łączenie zieleni na zasadzie kontrastów barw i form - kwitnące byliny czy krzewy najlepiej prezentują się na tle jednolitej masy zieleni tworzonej przez zimozielone rośliny. Małe rośliny sadzimy przed dużymi, aby nie były przez nie zasłaniane. Krzewy rosnące w zwartej bryle najlepiej wyeksponować, umieszczając je obok tych, których wzrost jest mniej uporządkowany.

Uważajmy, by nie popadać w skrajności. Sadzenie w ogrodzie roślin w jednym tylko kolorze
to troszkę zbyt duża spójność całości, za to posadzenie np. róż obok słoneczników może być kontrastem, który zamiast sprawić, że nasz ogród będzie wyglądał ciekawie spowoduje wrażenie chaosu.

  • Wyeksponowanie zmian pór roku - rośliny dobieramy tak, by ogród cały rok był kolorowy. Wprowadzamy do ogrodu rośliny liściaste zmieniające barwę liści; z pachnącymi kwiatami
    czy zostającymi na gałązkach na zimę kolorowymi owocami. Za to kwitnące rośliny cebulowe
    i byliny ożywią nasz ogród wczesną wiosną i późną jesienią.

Nawet poznanie zasad projektowania może nie uchronić nas przed błędami. Najlepiej więc wiedzieć, czego się wystrzegać.

Oto kilka najczęściej popełnianych błędów:

  • „Zatykanie przestrzeni”- przypadkowe sadzenie nieodpowiednio dobranych roślin w każdym wolnym miejscu ogrodu np. na trawniku, czy przed domem. Warto czasem powstrzymać się
    od posadzenia kolejnej rośliny na rzecz otwartej przestrzeni, inaczej nasz ogród będzie wyglądał niechlujnie i chaotycznie.
  • Zbyt gęste sadzenie drzew i krzewów - najczęściej spowodowane chęcią szybkiego uzyskania efektu kilkuletniego ogrodu. Jednak po 10-15 latach niezbędne będzie wycięcie połowy nasadzeń.
  • Sadzenie roślin w sztywnych formach, „pod sznurek” - mimo porządnego wyglądu, taki ogród sprawia wrażenie niezbyt przytulnego i bez wyrazu.

Zima to najlepszy moment na planowanie ogrodu. Widzimy bowiem całą przestrzeń, która nie jest zaburzona przez rosnące rośliny. Dzięki temu zaprojektowanie ogrodu staje się łatwiejsze. Ważne, żeby zrobić to teraz, a na wiosnę zacząć sadzić rośliny według wcześniej ustalonego planu. Tak zaplanowane prace przyniosą nam efekt w postaci stylowego i harmonijnego ogrodu.

Oceń artykuł
3,60 / 5 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i dodaj swój komentarz

Autor: Maria Miśkiewicz

Zdjęcia: fotolia

Polecamy Ci również

Zobacz także