Pachnące i zdrowe - jak zbierać i przechowywać zioła

0
Zioła
Zioła zbiera się do wiosny do jesieni, najlepiej wczesnym przedpołudniem podczas ciepłej, suchej pogody.

Zioła - czy to dziko rosnące, czy te, które uprawiamy w ogródku, warto zbierać, tak żeby móc je wykorzystywać w razie potrzeby i chęci. Dostarczą one wspaniałych aromatów, a także – pomogą w różnych dolegliwościach.

Jak zbierać zioła?

Z powodu intensywnego rozwoju branży farmaceutycznej, porzuciliśmy zioła na rzecz tabletek i kapsułek. Panująca od kilku lat moda na zdrowy styl życia sprawiła jednak, że ponownie zaczęliśmy interesować się leczniczą mocą ziół. Coraz częściej sięgamy po nie przy okazji różnych dolegliwości, a także chętnie wykorzystujemy w kuchni. Dostrzegamy też inne możliwości roślin leczniczych, dlatego stosujemy je także w kosmetyce i aromaterapii.

Obecnie zioła możemy kupić niemal w każdej aptece lub sklepie spożywczym, dużo bardziej wartościowe będą jednak te, które zbierzemy samodzielnie. Zanim jednak do tego przystąpimy, powinniśmy dowiedzieć się, które rośliny możemy bezpiecznie zbierać i jak one wyglądają, gdyż tylko w ten sposób unikniemy ryzyka zatrucia (w rozpoznaniu roślin pomogą nam specjalistyczne publikacje lub atlasy ziół, zawierające zdjęcia i opisy roślin). Musimy też pamiętać, że roślin leczniczych i takich, które chcemy wykorzystać w kuchni nie możemy pozyskiwać z terenów zanieczyszczonych (np. poboczy drogowych, obszarów przemysłowych) oraz z miejsc, gdzie były stosowane chemiczne środki ochrony roślin.

Polecamy też: Naturalne kosmetyki - wykorzystaj moc ziół, owoców i warzyw

Kiedy zbierać zioła?

Zioła zbiera się do wiosny do jesieni, najlepiej wczesnym przedpołudniem podczas ciepłej, suchej pogody. Podstawowym czynnikiem decydującym o jakości surowca jest jednak termin zbioru. Zioła, z których pozyskujemy liście i część zieloną, ścina się przed kwitnieniem roślin, gdyż wtedy zawierają najwięcej substancji czynnych. Niektóre z chwilą zawiązania kwiatów mogą nawet stać się niebezpieczne dla naszego zdrowia, dlatego nie wolno ich już wykorzystywać do spożycia (np. pokrzywa). Liście i młode pędy ścina się sekatorem lub ostrym nożem, unikając szarpania, zgniatania i miażdżenia. Zbiór większości roślin można prowadzić kilka razy w sezonie (np. tymianek, mięta, rozmaryn, majeranek, szałwia, bazylia, melisa, lubczyk), pod warunkiem, że nie obetniemy ich zbyt nisko.

Młode rośliny możemy przyciąć na wys. ok. 10 cm nad ziemią, u starszych obcinamy tylko zieloną część wierzchołkową. Zioła pozyskiwane dla kwiatów, ścinamy na początku kwitnienia lub w jego pierwszej fazie. Kwiaty po ścięciu najszybciej tracą wartościowe substancje, dlatego należy układać je luźno w przewiewnych koszach i jak najszybciej przetworzyć. Kwiaty suszymy w całości (rumianek, lawenda, podbiał) lub tuż przed suszeniem pozyskujemy z nich najbardziej wartościowe części (płatki u róży, kwiaty języczkowe u nagietka i bławatka). Korzenie i kłącza (np. mniszka lekarskiego) zbieramy natomiast tylko wiosną lub pod koniec wegetacji roślin, gdyż wtedy gromadzi się w nich najwięcej wartościowych substancji odżywczych. Po zbiorze zioła musimy jak najszybciej przetworzyć. Najlepszym sposobem na ich utrwalenie będzie suszenie, pozwalające zachować w roślinach najwięcej substancji czynnych.

Jak przechowywać zioła?

Skutecznym sposobem przechowywania ziół jest suszenie. Zioła suszy się w suchym, przewiewnym i zacienionym miejscu, w temperaturze ok. 30-35°C (ziele i liście), ok. 40-45°C (kwiaty) lub ok. 50° (korzenie). Rośliny rozkłada się pojedynczymi warstwami na ażurowych sitach lub związuje w luźne pęczki i podwiesza pod dachem pomieszczenia. Jeśli nie dysponujemy miejscem odpowiednim do suszenia ziół, możemy suszyć rośliny w specjalnych suszarkach elektrycznych.
Wysuszone zioła przechowujemy zamknięte w szczelnych, szklanych naczyniach (np. słoikach), w suchym, ciemnym miejscu. Poza suszeniem, zioła możemy też mrozić (np. koperek, mięta, natka pietruszki), zalewać octem bądź oliwą (np. rozmaryn, tymianek, oregano, estragon – zioła należy odcedzić po ok. 1-2 tygodniach), a nawet konserwować solą (zwykle na 4 części ziół takich jak np. koper, bazylia, seler, estragon, stosuje się 1 część soli).

To Cię zainteresuje: Rośliny i kwiaty na ziołowe herbatki

Zioła dobre na wszystko

Suszone i świeże zioła możemy wykorzystywać w kuchni jako przyprawę lub sporządzać z nich wyciągi, maceraty, napary, wywary, syropy i nalewki. Możemy też wykorzystać je do celów kosmetycznych (np. do sporządzania kremów, maści, toników, maseczek, płukanek do włosów), do aromaterapii (do inhalacji) lub jako składnik zapachowych mieszanek typu potpourri i mieszanek odstraszających owady (np. lawenda). Aromatyzowane oleje i octy przydają się natomiast w kuchni, podobnie jak zioła konserwowane solą. 

 

Oceń artykuł
5,00 / 2 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także