Niebezpieczne związki: jakich drzew i krzewów nie sadzić razem

1
Rdza gruszy
Wśród szkodników i chorób drzew są takie, które do rozwoju potrzebują dwóch gatunków roślin. Dlatego niektórych zestawień drzew i krzewów lepiej unikać.

Przy wyborze roślin do uprawy w ogrodzie, często kierujemy się własnym gustem i upodobaniami. Jeśli jednak chcemy cieszyć się pięknym ogrodem i zdrowymi roślinami, powinniśmy wziąć też pod uwagę ich wymagania uprawowe oraz wzajemne relacje.

Szeroko opisywanym i często poruszanym tematem są sympatie i antypatie panujące wśród warzyw. Dlatego też na ogół wiemy już jakich gatunków w warzywniku ze sobą nie łączyć (np. pomidorów i ziemniaków), a jakie warto sadzić obok siebie (np. por lub cebula z marchwią). Nieco mniej wiedzy mamy natomiast na temat innych roślin ogrodowych, chociaż również wśród nich też znajduje się sporo niezgodności.

Dowiedz się koniecznie: Jakich jeszcze połączeń roślin unikać, a które warto sadzić ze sobą

Podstawowym powodem antypatii wśród roślin jest ryzyko wystąpienia chorób i szkodników zwanych dwudomowymi czyli takich, które do rozwoju potrzebują dwóch gatunków roślin (żerują na jednych i drugich, bądź zimę spędzają na jednych, a żerują na drugich). Jeśli więc posadzimy blisko siebie rośliny zagrożone wspólnymi chorobami lub szkodnikami, ryzykujemy pojawienie się sporych problemów w ich uprawie.

Zobacz zdjęcia

Rdza gruszy

Na wierzchniej stronie liści gruszy widoczne są rdzawe przebarwienia.

Jerzy Opioła, wikimedia.commons CC BY-SA 4.0
Rdza gruszy

Na dolnej stronie liści gruszy występują nabrzmienia.

Jerzy Opioła, wikimedia.commons CC BY-SA 4.0
Rdza gruszy na jałowcu

Objawy infekcji na jałowcu.

I.Sáček, senior, wikimedia.commons CC0
Rdza wejmutkowo-porzeczkowa na sośnie

Grzyby Cronartium ribicola rozwijają się na sosnach i porzeczkach.

Bentree, wikimedia.commons, CC BY-SA 3.0
Rdza wejmutkowo-porzeczkowa na porzeczce

Objawy choroby widoczne na spodniej części liścia porzeczki.

Marek Argent, wikimedia.commons, CC BY-SA 3.0
Ochojnik modrzewiowo-świerkowy - galas na świerku

Późną wiosną na pędach świerków pojawiają się tzw. galasy. W nich bytują młode larwy.

Katarzyna Laszczak
Ochojnik modrzewiowo-świerkowy - zaatakowany modrzew

Śladem ataku ochojnika na modrzewiu są białe "kłaczki".

Katarzyna Laszczak

Licencje: CC0, CC BY-SA 3.0, CC BY-SA 4.0

Grusza i jałowiec - ryzyko rdzy gruszy

Jednym z najbardziej znanych „złych” połączeń jest grusza i jałowiec. Prześladująca grusze uciążliwa rdza, to choroba grzybowa, która do rozwoju potrzebuje dwóch gatunków roślin: gruszy i jałowca. Na gruszy rozwija się w sezonie letnim, natomiast zimę spędza w formie przetrwalnikowej na żywicielu pośrednim czyli na jałowcu (głównie jałowcu sabińskim).

Podpowiadamy: Z czego robić naturalne opryski przeciw chorobom grzybowym

Zwalczanie rdzy gruszy

Choroba jest uciążliwa i trudna do zwalczania. Ze środków chemicznych do oprysków przeciw rdzy gruszy jest przeznaczony preparat ZATO 50 WG (dla użytkowników nieprofesjonalnych, do stosowania w przydomowych ogrodach, jest on sprzedawany w opakowaniach 2,5 g). Można także stosować preparaty zastępcze, głównie przeznaczone do walki z parchem lub innymi chorobami grzybowymi (np. Score 250 EC, Kaptan 50 WP, Topsin M 500 SC). Jeśli zależy nam na gruszach, lepiej zrezygnujmy z sadzenia jałowców (i upewnijmy się, czy nie rosną u sąsiada).

Sosna i porzeczka – rdza wejmutkowo-porzeczkowa

Podobne zagrożenie niesie ze sobą uprawa w bliskim sąsiedztwie sosny wejmutki lub limby i niektórych krzewów owocowych (porzeczki czarnej, porzeczki kolorowej i agrestu). W tym wypadku dwudomowym patogenem jest grzyb, odpowiadający za rdzę wejmutkowo-porzeczkową, którego żywicielem pośrednim jest sosna. Rdza jest groźna dla wszystkich gatunków, na których się rozwija, gdyż powoduje uszkodzenia zarówno na sosnach jak i na krzewach owocowych.

Zwalczanie rdzy wejmutkowo-porzeczkowej

Żeby zwalczyć rdzę na sośnie należy usunąć porażone pędy (a na pniu - wyciąć zakażone miejsca). Wszystkie miejsca po cięciu należy posmarować maścią ogrodniczą z dodatkiem środka grzybobójczego. Do zwalczania rdzy na porzeczkach i agreście stosuje się opryski (m.in. Saprol Hobby, Signum 33WG, Miedzian 50WP). Trzeba przestrzegać terminów i dawek zalecanych przez producentów, a także okresu karencji przed zbiorem owoców. Jeśli wcześnie zauważymy objawy choroby, warto sięgnąć po ekologiczny oprysk ze skrzypu polnego (stosuje się wywar rozcieńczony w proporcji 1:4).

Zobacz: Jak zrobić wywar i inne preparaty ze skrzypu - przepisy

Modrzew i świerk – atak ochojnika modrzewiowo-świerkowego

W bliskim sąsiedztwie nie warto również sadzić modrzewi i świerków, gdyż im z kolei zagraża wspólny szkodnik czyli ochojnik modrzewiowo-świerkowy (smrekun trzopek). Jest to mszyca, która cały rok spędza na modrzewiu (zimują na nim larwy), a zimuje na świerku (samice). O jej obecności mogą świadczyć między innymi charakterystyczne galasy w postaci malutkich, zielonych szyszek, które pojawiają się na wierzchołkach młodych pędów porażonych drzew (galasy służą za schronienie rozwijającym się larwom). Na modrzewiach są widoczne białe „kłaczki”.

Zwalczanie ochojnika modrzewiowo-świerkowego

Walka z tym szkodnikiem jest trudna. Można stosować opryski z preparatów olejowych (wykonuje się je na przedwiośniu). Jeśli to zawiedzie, można sięgnąć po środki systemiczne. Trzeba jednak zwrócić uwagę na właściwy termin zastosowania danego preparatu, bo to przesądza o jego skuteczności (nie na każdym etapie rozwoju szkodnika jest w stanie go zwalczyć). Do stosowanych środków należą m.in. Polysect Ultra Hobby AL, Polysect Długo Działający 005 SL, Teppeki 50 WG, Karate Gold, Mospilan 20 SP. W przypadku mniejszych świerków dobrze sprawdza się ręczne usuwanie gałązek z widocznymi galasami. Uwaga: należy je przeznaczyć do utylizacji; nie wolno dawać ich na kompost.

Sprawdź: Kiedy zrobić wiosenne opryski drzew owocowych i jakie preparaty stosować

Uważaj też na mszyce

Mszyce to szkodniki, wśród których jest wiele gatunków dwudomowych, dlatego warto przyjrzeć się tej grupie owadów nieco bliżej. Jeśli spróbujemy poznać ich zwyczaje, zauważymy, że w bezpośrednim sąsiedztwie głogu i topoli nie warto zakładać plantacji marchwi (mszyca głogowo-marchwiowa, bawełnica topolowo-marchwiana).

Należy unikać sadzenia obok siebie:

  • trzmieliny i buraka (mszyca trzmielinowo-burakowa),
  • ziemniaków i brzoskwiń (mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana),
  • wiciokrzewu i pasternaku (mszyca wiciokrzewowi-pasternakowa),
  • róży i szczeci (mszyca różano-szczeciowa)
  • ogórków i kruszyny (mszyca kruszynowo-ogórkowa).

Lepiej zapobiegać, niż leczyć

Aby ograniczyć na roślinach liczebność dwudomowych szkodników i chorób, należy też pamiętać o systematycznym odchwaszczaniu upraw, gdyż wiele patogenów i szkodników, wybiera na żywicieli pośrednich chwasty, np.

  • mszyca jabłoniowo-babkowa rozwija się na jabłoni i babce,
  • wirus mozaiki żółtej fasoli zimuje na koniczynie i nostrzyku,
  • mątwik burakowy - nicień zagrażający uprawie buraka i warzyw kapustnych, zimuje m.in. na wyce ptasiej, komosie białej, gwiazdnicy pospolitej, tobołkach polnych,
  • żywicielem pośrednim rdzy grochu jest wilczomlecz,
  • mszyca ogórkowa zimuje na tobołkach polnych.

Sprawdź też: Jakie rośliny pomagają chronić inne przed szkodnikami i chorobami

 



Oceń artykuł
3,79 / 19 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i dodaj swój komentarz
Więcej na ten temat:

,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także