Korona cesarska - uprawa, pielęgnacja, odmiany

0
Szachownica cesarska
Z szachownicą cesarską wiąże się opowieść o Jezusie idącym na Golgotę. Kłaniały się jemu wszystkie kwiaty za wyjątkiem jednego - szachownicy cesarskiej.

Szachownica cesarska (Fritillaria imperialis), zwana również cesarską koroną, to chyba najpiękniejsza z szachownic i zarazem jedna z najokazalszych roślin cebulowych zakwitających wiosną (w maju) na naszych rabatach.

Podobnie jak wspaniałe lilie, szachownica cesarska również należy do rodziny liliowatych, a jej ojczyzną są tereny południowej Azji. W przeciwieństwie do "klasycznych" lilii, szachownica to wiosenny kwiat.

Piękno korony cesarskiej

Nazwa nawiązująca do korony, ma swoje uzasadnienie w szczególnie wspaniałych, dzwonkowatych kwiatach, ułożonych na wierzchołku długiego (ok.metra wysokości), sztywnego pędu w zwarty krąg i skierowanych główkami w dół. Okazały kwiatostan na szczycie jest dodatkowo zwieńczony pióropuszem liści (zielonych lub pstrych), przypominających właśnie koronę. Pęd kwiatowy okryty błyszczącą skórką, wyrasta z kępy mieczowatych liści, które swoim wyglądem przypominają nieco liście liliowców. Są od nich jednak krótsze i sztywniejsze. Zwykle spotykamy szachownice o liściach zielonych, jednak bywają też odmiany posiadające pstre ubarwienie. Wśród szachownic cesarskich spotykamy kwiaty w kolorach: czerwonych, pomarańczowych bądź żółtych. Z wnętrza kielicha wyrastają długie, kremowe pręciki, które stanowią dodatkową ozdobę tych zachwycających kwiatów.

Odmiany szachownicy cesarskiej oraz warunki jej uprawy

Szachownice cesarskie doczekały się wielu odmian, wśród których na uwagę zasługują między innymi: „Aurora” i „Orange Brillant” o pomarańczowych kwiatach, „Lutea” zakwitająca w kolorze żółtym czy czerwonopomarańczowa „Rubra”. Pstrym ubarwieniem liści i pomarańczowymi kwiatami może się natomiast pochwalić dość rzadko spotykana odm. „Aureomarginata”.

Korona cesarska nie jest bardzo trudna w uprawie, ale ma pewne oczekiwania co do stanowiska oraz podłoża. Odwdzięczy się wspaniałymi kwiatami, o ile posadzimy ją w miejscu słonecznym, ciepłym i osłoniętym od wiatru oraz na lekkiej, przepuszczalnej, próchniczej glebie o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Należy szczególnie starannie wybrać miejsce uprawy, gdyż w przeciwieństwie do tulipanów, cebul szachownicy cesarskiej nie wykopujemy z gruntu nawet przez kilka lat. Wprawdzie po przekwitnieniu cebula mateczna zamiera, ale pozostawia po sobie kilka cebulek potomnych. Dzięki temu już po 2-3 sezonach, roślina rozrasta się w ładną kępę i wiosną może stanowić niezwykle dekoracyjny element rabaty.

Dowiedz się: Jakie drzewa do małego ogrodu wybrać

Sadzenie cebul korony cesarskiej

Cebule szachownicy sadzimy do gruntu pod koniec lata (sierpień), co pozwoli im na dobre ukorzenie się przed zimowym okresem spoczynku. Jak w przypadku innych cebul i nasion, również te rośliny sadzimy na głębokość odpowiadającą ok. 3-krotnej wielkości cebuli. Aby nie były one narażone na zagniwanie z powodu zalegającej wody, na dno otworu wsypujemy drenażową warstwę piasku lub drobnego żwirku. Rozstaw pomiędzy roślinami powinien być co najmniej ok. 40 cm., należy bowiem pamiętać, że będą się one przecież rozrastały, a do tego potrzebują nieco miejsca.

Niebezpieczeństwa związane z piękną szachownicą cesarską

Te piękne wiosenne kwiaty mają jednak także ciemną stronę natury, gdyż tkanki większości gatunków zawierają dość silne substancje toksyczne (min.: imperialinę). Dlatego wszystkie prace wokół nich należy wykonywać w rękawiczkach, a cebule przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt.

UWAGA: cebule szachownic są toksyczne! Spożycie cebulki szachownicy carskiej może skończyć się poważnymi kłopotami zdrowotnymi, z zatrzymaniem krążenia włącznie.

Nie należy też przechowywać ich zbyt długo, gdyż mają tendencję do zasychania. Największym zagrożeniem dla szachownic, mogą być choroby grzybowe, którym sprzyja nadmierna wilgoć podłoża. Dlatego też zbyt wilgotne gleby nie nadają się do uprawy tej rośliny.

Korona cesarska
Korony cesarskie wyglądają pięknie w towarzystwie innych wiosennych kwiatów.

Inne gatunki szachownic

Do tego samego rodzaju co cesarska korona, należy też ogromna ilość (ponad 140) innych gatunków szachownic, które jednak zwykle nie są tak okazałe, jak ich „królewska” krewna, choć może ją nieco przypominać szachownica Raddiego (F. raddeana). Ma podobne wymagania uprawowe, lecz jest niższa (ok. 60-80 cm wys.), a jej kwiaty są mniejsze i tworzą rzadszy okółek na szycie pędu. Zwykle też występują w kolorze żółtym lub zielonkawożółtym. Jest także  wrażliwsza na duże spadki temperatur w okresie zimowym.

Warto przeczytaćKatalpa, czyli drzewo kojarzone z fasolą lub cygarem

Wśród szachownic na uwagę sługuje również niezbyt wysoka, dorastająca do ok. 40 cm. szachownica kostkowata (F. meleagris), która wyraźnym wzorem kratki na kwiatach absolutnie usprawiedliwia nazwę całego rodzaju. Dzwonkowaty kwiat, skierowany do dołu i wyrastający pojedynczo na szczycie cienkiej łodyżki, pokrywa bardzo charakterystyczny wzór szachownicy. Same kwiaty mają natomiast barwy różowe, czerwone, kremowe, a nawet białe. Lubi mocno wilgotne, kwaśne gleby, a więc nadaje się do sadzenia w pobliżu oczek wodnych. Jest w pełni odporna na niskie temperatury i w Polsce spotykana również na stanowiskach naturalnych, gdzie podlega ścisłej ochronie.

Bardzo oryginalnie prezentuje się też inny niewielki gatunek szachownicy – szachownica Michałowskiego (F. michailovskyi). Dorasta zaledwie do ok. 20 cm. wysokości, ale jej urocze dzwonkowate kwiaty, pojawiające się po 2 – 3 na cienkich łodyżkach, posiadają oryginalną barwę. Są bowiem brązowobordowe i posiadają na szczycie płatków szeroką, żółtą obwódkę, mocno kontrastującą z resztą kwiatu. Nie wymaga tak wilgotnego podłoża jak poprzedniczka, dlatego może zdobić ogródki skalne. Kwitnienie zaczyna już w marcu i kończy ok. kwietnia. Jest w pełni mrozoodporna.

Równie wysoką szachownicą co korona cesarska, jest na pewno szachownica perska (F. perlica). Wprawdzie jej kwiaty nie maja tak intensywnych barw i oryginalnego kwiatostanu, ale również mogą zachwycać. Na długiej, sztywnej łodydze zaczynają pojawiać się od połowy pędu, wyrastając pojedynczo na cienkich szypułkach. Kwitną zwykle na przełomie kwietnia–maja. Cały kwiatostan ma kształt stożkowaty i jeśli kilka roślin kwitnie obok siebie, stanowią niezwykle interesujący element dekoracyjny rabaty. Ten gatunek wymaga stanowiska słonecznego oraz lekkiej, przepuszczalnej gleby.

Zobacz: Piękne lilie, czyli kwiatowa arystokracja

Jak łatwo zauważyć, bogaty świat szachownic jest bardzo różnorodny i zapewne każdy miłośnik tych uroczych kwiatów może wśród nich znaleźć gatunek najbardziej odpowiadający swoim oczekiwaniom.

Oceń artykuł
4,33 / 9 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także