Jak uprawiać różne odmiany czarnuszki?

0
Czarnuszka
W smaku czarnuszka jest gorzka i posiada dość zdecydowaną nutę pikanterii.

Czarnuszka jest długo znaną, ale w ostatnim czasie nieco zapomnianą rośliną. Jej polna odmiana pojawia się niekiedy pośród upraw rolniczych. Jednak tam, czarnuszkę traktuje się jako chwast. Natomiast ogrodnicy, jeśli już decydują się na posiadanie tej rośliny – wybierają gatunki o jak najcenniejszych walorach dekoracyjnych. Tymczasem warto przypomnieć, że czarnuszka znajduje zastosowanie w ziołolecznictwie i może służyć jako przyprawa kuchenna.

Czarnuszkę można nabyć w postaci nasion do wysiewu. Jest to roślina o niewielkich wymaganiach i na ogół nie sprawia większych problemów w uprawie (bez względu na odmianę). Na ogrodowe rabaty najczęściej wybiera się czarnuszkę damasceńską. Jest to odmiana najbardziej dekoracyjna. Niektórzy ogrodnicy hodują również czarnuszkę hiszpańską, wschodnią oraz siewną.

Czarnuszka damasceńska i hiszpańska na oryginalne dekoracje kwiatowe

Czarnuszka damasceńska (Nigella damascena) charakteryzuje się pierzastym ulistnieniem i sporych rozmiarów, promienistym kwiatem w kolorze niebieskim lub różnych odcieniach bieli, różu i fioletu. Na rabatach wysiewa się ją najczęściej w taki sposób, by po wyrośnięciu tworzyła dekoracyjne kępy. Doskonale prezentuje się w ogrodach rustykalnych i naturalistycznych, gdzie stanowi idealne uzupełnienie dyktowanej sielskością idei. Świeże kwiaty czarnuszki nadają się też do dekoracji wnętrz. Wstawione do wazonu z wodą są w stanie przetrwać około tygodnia. Z rośliny tej można również tworzyć dekoracyjne suszki, które wspaniale ożywiają mieszkania w czasie smutnych jesiennych i zimowych dni.

Podobnie jest z czarnuszką hiszpańską (Nigella hispanica). Jest ona nawet  jeszcze bardziej dekoracyjna niż odmiana damasceńska. Osiąga nieco większą wysokość (ponad 0,5 m) i rozkwita większym i bardziej oryginalnym pod względem budowy kwiatem. Po dokładniejszym oglądzie kwiatostanu czarnuszki hiszpańskiej zauważymy, że oprócz płatków głównych znajdują się tam też dodatkowe drobne płateczki oraz dekoracyjne pylniki i pręciki. 

PolecamyRośliny miododajne do ogrodu

Obydwie odmiany czarnuszki wysiane w kwietniu – kwitną od lipca do końca sierpnia. Jednak czas ich kwitnienia można samodzielnie regulować i wydłużać go poprzez siew cykliczny. Po przekwitnięciu kwiatostany zamieniają się w owoce, które także posiadają określone wartości dekoracyjne.

Są to rośliny jednoroczne, ale o zdolnościach do samosiewu (zwłaszcza czarnuszka damasceńska), co warto uwzględniać przed wprowadzeniem jej do ogrodu. Wysiewa się je z nasion, tworząc rzędy. W celu efektownego rozkrzewienia się czarnuszek, stosuje się tzw. przerywkę. Należy pamiętać, że roślin tych nie przesadza się.

Czarnuszki nie mają wielkich wymagań glebowych i pielęgnacyjnych, dzięki czemu z ich uprawą mogą eksperymentować nawet zupełnie niedoświadczeni ogrodnicy. Rosną na większości w miarę przepuszczalnych podłoży. Są odporne na choroby i działanie szkodników oraz dobrze znoszą suszę. W przydomowych ogrodach warto je jednak umiarkowanie nawadniać. Jedyny warunek jaki trzeba spełnić, by cieszyć się oryginalnymi kwiatami czarnuszek, to zagwarantowanie roślinom w pełni nasłonecznionego miejsca.

Czarnuszka wschodnia – niepozorny kwiat i nietuzinkowy owocostan

Czarnuszkę wschodnią (Nigella orientalis) również można napotkać w niektórych przydomowych ogrodach, choć sięga się po nią zdecydowanie rzadziej niż po odmianę damasceńską, czy hiszpańską. Powoduje to niepozorność i niewielka dekoracyjność rośliny w okresie kwitnienia. Kwiaty czarnuszki wschodniej są żółtawe i raczej mało wyraziste. Z kolei, gdy roślina ta już przekwitnie – może zauroczyć niepowtarzalnością swojego owocostanu. Na jej szczycie pojawia się wówczas swego rodzaju korona – element bardzo chętnie wykorzystywany przez florystów do tworzenia suchych bukietów. Ten nietuzinkowy kwiatostan jest też doceniany przez określone grono ogrodników. Może on bowiem być oryginalną dekoracją rustykalnych rabat.

Czarnuszka wschodnia (podobnie jak damasceńska i hiszpańska) nie sprawia żadnych problemów w uprawie. Dobrze jednak jest zapewnić jej przepuszczalną i wilgotną glebę oraz eksponować na rabatach znajdujących się w pełnym słońcu. Nasiona do wysiewu zdobędziemy w większości sklepów ogrodniczych. Im wcześniej zostaną one umieszczone w glebie – tym we wcześniejszym okresie roku roślina przekwitnie i szybciej pojawi się na niej szczególnie wyczekiwany owocostan. Pamiętajmy jednak, że wczesny siew trzeba wykonywać w inspekcie. Żadna odmiana czarnuszki nie jest bowiem odporna na działanie mrozów.

Czarnuszka siewna i jej szerokie zastosowanie

Czarnuszkę siewną (Nigella sativa) uprawia się podobnie jak odmiany omówione powyżej. Choć roślina ta również nie ma wielkich wymagań glebowych i pielęgnacyjnych, to i też nie stanowi żadnych wartości dekoracyjnych w ogrodzie. W zamian za to – jej wyhodowane nasiona charakteryzują się określonymi walorami smakowymi i leczniczymi. Mogą być zatem szeroko wykorzystywane w kuchni oraz medycynie naturalnej.

Czarnuszka w ziołolecznictwie

Zdrowotne wartości czarnuszki są znane od starożytności. W Polsce wykorzystywano ją już w średniowieczu. Stąd też inne określenia nasion tej rośliny (np. „złoto faraonów”, „czarny kumin” „czarnucha”, itp.). W dzisiejszych czasach istnieje szereg badań potwierdzających,  że czarnuszka w istocie rzeczy może być doskonałym panaceum na wiele ludzkich dolegliwości.

Ziarna czarnuszki zawierają w sobie cały szereg substancji aktywnych. Do zasadniczych należy zaliczyć właściwości: antynowotworowe, przeciwzapalne, antyoksydacyjne i ochronne. Czarnuszka skutecznie poprawia odporność organizmu; działa antywirusowo, antybakteryjnie, przeciwgrzybicznie i przeciwpasożytniczo; pomaga w walce z nadciśnieniem i anemią; chroni przed uszkodzeniami nerki i wątrobę oraz stanowi ochronę przed wystąpieniem wrzodów żołądka. Ponadto, łagodzi stres i nie pozostaje bez znaczenia w dermatologii i kosmetyce (m.in. hamuje trądzik, przyspiesza gojenie się ran oraz jest pomocna w pielęgnacji włosów).

PrzeczytajJeżówki, czyli echinacea to kwiaty na zdrowie

Właściwości lecznicze nasion czarnuszki można byłoby wymieniać w nieskończoność. Warto jeszcze jedynie dodać, że praktycznie nie ma przeciwwskazań co do jej stosowania (oprócz sytuacji ciąży i karmienia piersią, gdzie użycie wszelkiego rodzaju preparatów zawsze należy konsultować z lekarzem prowadzącym).

Czarnuszka w kuchni

Ziarna czarnuszki wydzielają zapach dopiero po ich roztarciu, co najlepiej jest wykonywać w moździerzu. Wówczas wydobędzie się aromat przypominający woń lepiej nam znanego oregano. W smaku czarnuszka jest gorzka i posiada dość zdecydowaną nutę pikanterii. Stąd też w krajach europejskich bywa wykorzystywana jako substytut pieprzu. Nadaje potrawom ostrości i jednocześnie mniej podrażnia żołądek. W Polsce bywa dodatkiem do mięsa, pieczywa, serów, warzyw, itp. Stanowi bardzo ciekawe połączenie dla miodu, co pozwala na przyrządzenie aromatycznych i bogatych smakowo marynat do mięs, np. do grillowanych lub pieczonych żeberek.

Oceń artykuł
5,00 / 3 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

Autor: Wojciech Lechowski

Polecamy Ci również

Zobacz także