Jak uprawiać porzeczki?

Porzeczka czarna
Porzeczkę najlepiej podlewać wodą deszczową.

Porzeczki to jedne z popularniejszych krzewów owocowych uprawianych w naszych przydomowych lub działkowych ogrodach. Nie mają wielkich wymagań glebowych i pielęgnacyjnych, a uzyskiwane z nich owoce znajdują szerokie zastosowanie kulinarne. Porzeczkowe plony (o lekko kwaskowatym smaku) nadają się do spożycia na surowo oraz do przetworzenia i przyrządzenia z nich pysznych dżemów, soków, itp. Jeśli w Państwa ogrodzie nie ma jeszcze porzeczek, zachęcamy do rozpoczęcia ich stosunkowo prostej uprawy.

Najczęściej występującą w polskiej strefie klimatycznej jest porzeczka czarna (Ribes nigrum). Dawniej nazywano ją winogronem Świętego Jana, gdyż czas dojrzewania jej owoców przypada w okolicy 24 czerwca, tj. właśnie w imieniny Jana. Czarna porzeczka jest doskonałym źródłem witaminy C i cieszy się dużym uznaniem pod względem walorów smakowych przyrządzonych z niej przetworów. Nieco rzadziej spotykanymi w naszych ogrodach są porzeczki czerwone (Ribes rubrum) oraz porzeczki białe (Ribes gracile). Jedne i drugie charakteryzują się sporą zawartością witamin z grupy B i doskonale smakują zarówno na surowo, jak i dodane np. do domowych wypieków. Pośród trzech wymienionych grup porzeczek znaleźć można bardzo wiele ich poszczególnych odmian, występujących w formie krzewiastej bądź piennej. Uprawa i pielęgnacja jest jednak bardzo zbliżona. Różny pozostaje jedynie sposób przycinania porzeczkowych pędów.

Zobacz także: Brzoskwinie w ogrodzie

Porzeczki w ogrodzie – wymagania uprawowe

Porzeczki (niezależnie od odmiany) mają podobne i niewygórowane wymagania glebowe. Tolerują praktycznie każdy rodzaj podłoża, oprócz gleb wapiennych i bardzo ciężkich. Dobrze jest jeśli ziemia wokół krzewów jest żyzna i przepuszczalna oraz posiada odczyn pH oscylujący w granicach 6,0 – 7,0. Przed posadzeniem sadzonek warto przekopać ją do głębokości około 40 cm z kompostem. Wskazaną głębokość uprawiania dyktuje umiejscowienie głównej masy korzeniowej krzewów porzeczki.

Stanowisko dla porzeczki powinno być możliwie jak najbardziej słoneczne, ciepłe i osłonięte od silnych wiatrów. Roślina ta zaklimatyzuje się też jednak i będzie owocować w miejscu półcienistym. Duże plantacje przemysłowe powstają najczęściej na spokojnych równinach lub łagodnych stokach. W ogrodzie dobrze jest zaś wybrać teren nieco wzniesiony w stosunku do pozostałego poziomu gruntu. Miejsc obniżonych oraz takich, w których mogą powstawać zastoiska mrozowe lepiej jest dla porzeczek unikać.

Sadzenie porzeczek

W szkółkach ogrodniczych dostępne są sadzonki porzeczek z korzeniem okrytym lub z uformowaną już bryłą korzeniową (hodowane w doniczkach). Pierwsze z wymienionych powyżej sadzi się wczesną wiosną (w marcu) lub późną jesienią (na przełomie października i listopada). Za lepsze uważa się sadzenie jesienne, gdyż pierwsza wiosna dla posadzonych wtedy porzeczek staje się jednocześnie ich pierwszym okresem wegetacji. Natomiast porzeczki z wykształconym w pojemnikach systemem korzeniowym można sadzić od wiosny do jesieni, tj. przez cały okres wegetacyjny.

Podczas sadzenia krzewów porzeczkowych należy zwracać uwagę, aby umiejscawiać je około 5 cm głębiej niż rosły w szkółce. Po obsypaniu ziemią korzeni – udeptuje się starannie podłoże, podlewa je obficie wodą i ściółkuje glebę. Wykonanie ściółkowania zapobiega zachwaszczaniu gruntu wokół krzaczków i optymalizuje jego wilgotność.

Porzeczki sadzi się w rzędach, zachowując odpowiednie odstępy zarówno pomiędzy poszczególnymi sadzonkami, jak i pomiędzy powstającymi szpalerami. Odmiany czerwone i białe wymagają pozostawienia 1 m odstępów pomiędzy sobą i 1,5 m pomiędzy rzędami. Dla czarnych zaś warto zachować nieco większe odległości, tj. odpowiednio: 1,2 i 1,8 m. Świeżo posadzone krzewy powinny mieć nie więcej niż 3 – 4 pędy przycięte na wysokość około 30 cm.

Przeczytaj: Jak uprawiać jagodę kamczacką - ładny krzew o pysznych owocach

Cięcie porzeczek

Przycinanie pędów porzeczek jest dla nich właściwie najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym. Dobre owocowanie gwarantują bowiem jedynie krzewy poprawnie prowadzone i kształtowane. Sposób cięcia należy dostosowywać do formy tych roślin (piennej lub szpalerowej) oraz do odmiany. Inną technikę stosuje się w stosunku do porzeczki czarnej i inną dla odmian czerwonych i białych. Porzeczka czarna najlepiej owocuje na pędach jednorocznych i dwuletnich. Czerwona i biała zaś – na odnogach trzy i czteroletnich. Dlatego podczas cięcia krzewów porzeczki czarnej pozostawia się od 3 do 6 pędów jednorocznych i 2 – 3 pędy dwuletnie. Pozostałe należy systematycznie usuwać. Konieczność eliminacji zachodzi również w stosunku do pędów chorych, porażonych, słabych i pokładających się na ziemi. Podobnie postępuje się z porzeczką białą i czerwoną. Z tym, że w tych przypadkach pozostawia się pędy trzy i czteroletnie. Ponadto te odmiany, po trzech latach od posadzenia, wymagają skrócenia do wysokości 5 oczek. W kolejnych latach do podobnej wysokości skraca się również pędy, które wyrastają z tych podciętych.

Cięcie letnie najlepiej jest wykonywać tuż po zbiorze owoców. Zimowe zaś można przeprowadzać od stycznia do pierwszej połowy marca. Usunięte z krzewów odpady nadają się na kompost, ale pod warunkiem, że są zdrowe. Jeśli jest inaczej, należy usunąć je z ogrodu i najlepiej spalić.

Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne

Do pozostałych zabiegów pielęgnacyjnych, jakie należy wykonywać w stosunku do porzeczek należą: nawadnianie, nawożenie i odchwaszczanie podłoża wokół krzewów. Jak zastało to już wspomniane powyżej, skutecznym sposobem ograniczającym wyrastanie chwastów jest ściółkowanie gleby. Jeśli podłoże nie jest ściółkowane – chwasty usuwa się ręcznie lub stosując herbicydy (środki odchwaszczające).

To Cię może zainteresować: Agrest - krzew o pysznych owocach

Do nawadniania porzeczki bardzo dobrze nadaje się gromadzona przez coraz szersze grono ogrodników woda deszczowa. O regularnym podlewaniu krzewów należy pamiętać zwłaszcza w czasie długotrwałej suszy.

Niemniej istotne jest nawożenie. W przydomowych ogrodach i na działkach stawia się najczęściej na nawozy organiczne. Doskonały dla porzeczek jest kompost lub stosowany w odpowiednich proporcjach obornik. Zasilanie krzewów w ten sposób powinno się przeprowadzać co 2 – 3 lata. W uprawach plantacyjnych stosuje się też jednak nawozy mineralne. Porzeczkę czarną warto na wiosnę nawozić nawozami azotowymi i potasowymi (saletrą amonową, siarczanem potasu). Zalecana proporcja tych nawozów wynosi 35 g na 1 m² podłoża. Dla porzeczek białych i czerwonych największe znaczenie ma potas. W zależności od odmiany, rośliny te mogą też cierpieć na niedobór magnezu oraz żelaza. Stąd też ogrodnicy stosunkowo często sięgają po gotowe, wieloskładnikowe mieszanki nawozowe. Warto przyznać, że tego typu nawozy dają naprawdę dobre rezultaty uprawowe.

Oceń artykuł
5,00 / 2 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

Autor: Wojciech Lechowski

Polecamy Ci również

Zobacz także