Jak uprawiać ciemierniki - byliny ogrodowe kwitnące zimą

1
Ciemiernik
Niektóre gatunki ciemierników zakwitają już w grudniu, dlatego są nazywane "różami Bożego Narodzenia".

W świecie znanych nam roślin ozdobnych zdarzają się takie, które zaskakują swoimi nietypowymi i rzadko spotykanymi cechami. Wśród nich swoje miejsce zajmuje również ciemiernik (Helleborus), zaliczany do niezbyt licznej rodziny jaskrowatych.

W przypadku ciemiernika bardzo nietypowa jest pora kwitnienia. Kiedy bowiem większość roślin w naszych ogrodach smacznie śpi, on rozwija swoje urocze kwiaty, zupełnie nie zważając na niską temperaturę, ani zalegający wokół śnieg. Niektóre gatunki zaczynają kwitnąć już nawet w grudniu, dzięki czemu zostały nazwane „różami Bożego Narodzenia”. Ciemierniki to na ogół niewysokie, długowieczne i zimozielone byliny. W naszym klimacie znanych i hodowanych jest tylko klika gatunków, ale na świecie uprawia się ich nieco więcej.

Przeczytaj też: Jak uprawiać i pielęgnować grudnik

Ciemiernik biały

Ciemiernik biały w sprzyjających warunkach może kwitnąć nawet w grudniu. To właśnie "róża Bożego Narodzenia".

Saga1974 - pixabay.com
Ciemierniki

Bez względu na odmianę ciemierniki wyglądają bardzo dekoracyjnie, a ich dodatkową zaletą jest czas, kiedy kwitną.

Congerdesign - pixabay.com
Ciemiernik cuchnący

Nazwą ciemiernika cuchnącego nie ma co się przejmować. Spójrzmy tylko na te kwiaty.

Hans - pixabay.com
Ciemierniki w ogrodzie

Ciemierniki mają wrażliwy układ korzeniowy, dlatego i rozsadzanie i przesadzanie nie zawsze się udaje.

Leoleobobeo - pixabay.com
Kwiat ciemiernika

Ciemierniki dobrze rosną w żyznej i wilgotnej glebie oraz lekkim cieniu. Dobrze je sadzić pod krzewami i drzewami, które zrzucają na zimę liście.

Leoleobobeo - pixabay.com

Najpopularniejsze gatunki ciemierników

Najbardziej popularne są u nas dwa z nich:

  • Ciemiernik cuchnący (Helleborus foetidus) – jeden z najwytrzymalszych gatunków ciemiernika, rozwija swoje zielone, dzwonkowate, czerwono obrzeżone kwiaty już w lutym i kwitnie aż do wczesnego lata. Z łatwością tworzy nasiona, które następnie rozsiewa. Jego skórzaste, podłużne i ciemnozielone liście, zachowują się na roślinie przez całą zimę. Dorasta do wys. ok. 50 cm i z wiekiem tworzy całkiem pokaźne kępy. Swoją dość kontrowersyjną nazwę, zawdzięcza niezbyt miłemu zapachowi kwiatów, który jednak wbrew pozorom, nie jest aż tak nieprzyjemny. Poza tym wyczuwa się go jedynie z dość bliskiej odległości lub po dotknięciu płatków.
  • Ciemiernik biały (Helleborus niger) – nieco delikatniejszy gatunek ciemiernika, za to bardzo ozdobny. Chętnie sadzony w ogrodach ze względu na swoje śliczne, białe kwiaty, przypominające niewielkie,  pojedyncze, róże. Rozwijają się bardzo wcześnie, bo przy dobrej pogodzie nawet w grudniu i kwitną nieprzerwanie aż do maja. Dłoniaste liście są nieco jaśniejsze i krótsze niż ciemiernika cuchnącego, a cała roślina dorasta do wys. ok. 30 cm. Polska nazwa rodzajowa odnosi się do koloru kwiatów, łacińska (ciemiernik czarny) do barwy korzenia.

Ciemierniki rzadziej spotykane

Nieco rzadziej spotykane, ale niezwykle piękne są natomiast:

  • Ciemiernik wschodni (Helleborus orientalis) – mieszaniec, o bardzo pięknych kwiatach, posiadający dużo barwnych odmian (np. bordowa, pojedyncza - „Merlin” czy żółta, pełna - „Double suprise”). Kwiaty rozwijają się w lutym. Roślina posiada odziomkowe, zielone, dłoniasto ułożone liście i dorasta do wysokości ok. 40 cm. Ten gatunek wymaga jednak stanowisk bardziej osłoniętych i nieco cieplejszych, niż poprzednie ciemierniki.
  • Ciemiernik ogrodowy, czyli mieszańcowy (Helleborus hybridus) – jest wielokrotnym mieszańcem i najdelikatniejszym z uprawianych u nas ciemierników, ale też jednym z najpiękniejszych. Ulistnienie posiada podobne do ciemiernika wschodniego, ale jest od niego wyższy, gdyż może dorastać nawet do 70 cm wysokości. Wielkość, budowa i barwa kwiatów jest uzależniona od odmiany, dlatego kwiaty mogą być pełne lub pojedyncze, w kolorach: bordowych, różowych, białych, żółtych a nawet mieszanych i nakrapianych. W rejonach o surowszym klimacie, wymaga okrycia na zimę.
  • Ciemiernik czerwonawy, ciemiernik purpurowy (Helleborus purpurascens) – to niewielka bylinka, osiągająca ok. 20 cm wysokości, spotykana w Polsce również na stanowiskach naturalnych i objęta całkowitą ochroną. Kwitnie później niż poprzednicy, gdyż dopiero w marcu, a niewielkie kwiaty zgodnie z nazwą mają kolor lekko czerwony. W przeciwieństwie do pozostałych ciemierników, jego zielone, odziomkowe liście zamierają na okres zimy.

Podpowiadamy: Jakie posadzić krzewy, żeby nasz ogród był kolorowy i atrakcyjny również zimą

Jak uprawiać ciemierniki

Wbrew pozorom, ciemierniki nie są roślinami wytrzymałymi „na wszystko”. Mają dość konkretne wymagania uprawowe i bardzo delikatny system korzeniowy. Oczekują dobrze uprawionej, dość lekkiej i żyznej gleby, o odczynie zasadowym lub obojętnym, w żadnym razie kwaśnym. Należy więc przed wsadzeniem roślin, odpowiednio przygotować miejsce, przekopując głęboko ziemię i dodając do niej nawóz organiczny (np. kompost), a w razie potrzeby również wapno.

Ciemierniki lubią podłoże wilgotne, ale nie mokre. Bardzo źle czują się na glebach ciężkich i podmokłych. Stanowisko uprawy powinno być cieniste lub półcieniste i osłonięte od silnych wiatrów. Dobrze je sadzić pod drzewami lub krzewami liściastymi, które w okresie kwitnienia nie zabiorą ciemiernikom słońca, a latem - zapewnią im cień.

Rozmnażanie ciemierników

Ciemierniki wysadzamy od razu na miejsce stałe, bo uszkodzenie delikatnego systemu korzeniowego podczas przesadzania, może skończyć się długotrwałą chorobą rośliny. Z tego też powodu częściej wybiera się rozmnażanie ich z nasion, sianych od razu po zbiorze do gruntu (wymagają okresu stratyfikacji), niż dzielenie dorosłych egzemplarzy. Mimo to można oczywiście spróbować obu sposobów.

Pierwszy będzie łatwiejszy, ale rośliny zakwitną dopiero po 2-3 latach, a kolor kwiatów może być pewną niespodzianką (ciemierniki łatwo się krzyżują). Drugi sposób jest trudniejszy, mniej wydajny i bardziej ryzykowny (z uwagi na wrażliwe korzenie), ale uzyska się wtedy rośliny kwitnące identycznie, co roślina mateczna i to często w pierwszym roku po posadzeniu.

Sprawdź: Jak uprawiać cyklameny, które kwitną zimą

Choroby i szkodniki ciemierników

Ciemierniki raczej nie są atakowane przez choroby i szkodniki, chociaż może im się przytrafić czarna plamistość lub atak przędziorków.

Ciemierniki w ogrodzie

Rośliny te, ze względu na swoją oryginalną urodę najlepiej prezentują się posadzone jako soliter lub w sąsiedztwie ozdobnych krzewów. Uprawiając je w ogrodzie, trzeba jednak mieć też na uwadze ciemniejszą ich stronę natury, są to bowiem rośliny trujące. Zawierają w tkankach toksyczny sok, dlatego należy obchodzić się z nimi ostrożnie.


Oceń artykuł
5,00 / 5 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i dodaj swój komentarz

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także