Irysy cebulowe. Jak je uprawiać i jakie wybrać

0
Irys (kosaciec) żyłkowany
Irysy cebulowe mają nieco inne kwiaty niż irysy kłączowe. Ale niektóre ich gatunki zakwitają już w marcu.

Najczęściej w ogrodach mamy irysy bródkowe, które są irysami kłączowymi. Ale warto wiedzieć, że są również irysy cebulowe. Przedstawiamy irysy cebulowe i podpowiadamy, jak je uprawiać.

Irysy nazywane kosaćcami kojarzą się nam zwykle z pięknymi, kłączowymi irysami bródkowymi, których różnorodność odmianowa przyprawia niemal o zawrót głowy. Obok nich w ogrodach uprawia się jednak też inne, nieco skromniejsze, ale nie mniej atrakcyjne irysy czyli irysy cebulowe.

Zobacz zdjęcia

Irys żyłkowany

Irysy żyłowane zakwitają bardzo wcześnie - jeszcze przed krokusami.

Kunnasberg - pixabay.com
Irysy żyłkowane

Irysy żyłkowane lubią przepuszczalną ziemię i słoneczne (lub półcieniste miejsca).

Radfotosonn - pixabay.com
Irysy żyłkowane w ogrodzie

Irysy żyłkowane są dobrze przystosowane do naszego klimatu, ale nowo posadzone cebulki lepiej osłonić na zimę, np. stroiszem.

MabelAmber - pixabay.com
Kosaciec (irys) Danforda

Irys Danforda również kwitnie wcześnie (w marcu) i ma wymagania zbliżone do irysów żyłkowanych. Jego kwiaty mają intensywnie żółty kolor.

Hansbenn - pixabay.com
Irysy holenderskie

Irysy holenderskie to irysy mieszańcowe. Mają sporo odmian, różniących się kolorami.

Bunstysmum - pixabay.com
Irys holenderski

Irysy holenderskie dorastają do 60-80 cm i kwitną w maju-czerwcu.

Kevinpartner - pixabay.com
Fioletowe irysy holenderskie

Irysy holenderskie lepiej uprawiać w cieplejszych regionach kraju.

EtienneF59 - pixabay.com
Irysy (kosaćce) holenderskie

Dla irysów holenderskich trzeba wybrać ciepłe, słoneczne miejsce, z szybko nagrzewającą się ziemią.

Buntysmum - pixabay.com
Kwiaty irysów holenderskich

Irysy holenderskie wymagają zimowego okrycia.

Buntysmum - pixabay.com
Irysy bucharskie

Irysy bucharskie mają dwukolorowe biało-żółte kwiaty.

Leswhalley - pixabay.com
Irys bucharski

Irysy bucharskie kwitną na przełomie maja i kwietnia. Nie są w pełni odporne na mróz.

Vwald - pixabay.com

Rośliny pochodzą z różnych stron świata, mają różne wymagania i różnią się wyglądem, ale zasługują na uwagę ze względu na ciekawe kwiaty, które w zależności od gatunku pojawiają się w ogrodzie o różnych porach roku.

Poszczególne gatunki irysów cebulowych zgrupowano w 3 rodzaje: Iridodictyum (irysek), Juno (juno) i Xiphium (miecznik m.in. irysy holenderskie, angielskie).

Sprawdź też: Jak uprawiać irysy bródkowe, żeby na pewno zakwitły

Irys żyłkowany – wygląd i odmiany

Jednym z najpopularniejszych jest irys żyłkowany (rodz. Iridodictyum), który zawdzięcza swoją nazwę pokrywającym cebulę siateczkowym łuskom. Nie jest wprawdzie zbyt wysoki, bo dorasta do ok. 15-20 cm, ale posiada bardzo ładne, ciemnoniebieskofioletowe, pachnące kwiaty, ozdobione żółtymi plamkami. Zakwita wyjątkowo wcześnie bo już w marcu.

Od gatunku wyprowadzono też kilka atrakcyjnych odmian, różniących się głownie barwą kwiatów: „Harmony”, „Natascha”, „Pauline”, „Rhapsody”, „Katharine Hodgkin”, „J.S. Dijt”.

Jak uprawiać irysy żyłkowane

Irys żyłkowany dość dobrze radzi sobie w naszym klimacie i jest odporny na niskie temperatury, ale oczekuje słonecznego lub półcienistego, ciepłego stanowiska oraz przepuszczalnego, a nawet piaszczystego, próchniczego, wilgotnego wiosną i suchego latem podłoża o zasadowym lub obojętnym odczynie pH.

Polecamy: Cyklameny do ogrodu czy "fiołki alpejskie" na rabaty

Jego cebule sadzi się do gruntu jesienią (na przełomie września i października), aby nie zdążyły wykiełkować przed zimą. Posadzone cebulki warto też zabezpieczyć przed chłodami stroiszem lub odkwaszonym torfem.

Jeśli zostaną posadzone na odpowiednim stanowisku, mogą pozostać na jednym miejscu przez kilka lat, jeśli jednak gleba, w której rosną jest zbyt mokra i ciężka, w czerwcu, jeszcze przed całkowitym zasuszeniem liści, cebulki należy wykopać, przechować w suchym, przewiewnym pomieszczeniu (temp. ok. 17-20°C) i wysadzić do gruntu jesienią. Przy okazji zabiegu można też rozmnożyć roślinę, pobierając z niej cebulki przybyszowe.

Kosaciec żyłkowany doskonale sprawdza się na rabatach bylinowych w zestawieniu z innymi, wczesnowiosennymi roślinami. Może być też uprawiany w ogrodach skalnych, na obwódkach rabat oraz w pojemnikach.

Irys Danforda

Ciekawym i bardzo wcześnie kwitnącym irysem cebulowym jest także irys Danforda (rodz. Iridodictyum). Roślina dorasta do ok. 15-20 cm i już w marcu rozwija piękne, pojedyncze, intensywnie żółte kwiaty oraz wąskie liście, które w czasie kwitnienia nie są wyższe niż pęd kwiatowy.

Jego wymagania i zastosowanie są podobne, jak irysa żyłkowanego (irys Danforda bywa zaliczany do jego gatunków).

To Cię zainteresuje: Powojniki (klematisy) łatwe w uprawie

Irys holenderski – uprawa i wymagania

Nieco mniej popularnym gatunkiem jest mieszańcowy irys holenderski (rodz. Xiphium). Roślina dorasta do ok. 60-80 cm, zakwita późną wiosną (maj-czerwiec) i w zależności od odmiany, może mieć kwiaty w różnych kolorach. Jego różnobarwne odmiany to np. „Apollo”, „Purple Sensation”, „Bronze Queen”, „Gipsy Beauty”, „White Wedgwood”, „Blue Magic”, „Golden Harvest”, „Eye of the Tiger”.

Kwiaty irysów holenderskich są duże i atrakcyjne, ale rośliny nie zawsze dobrze radzą sobie w naszym klimacie, dlatego powinny być uprawiane jedynie w najcieplejszych rejonach kraju.

Ich wymagania są podobne, jak poprzednich gatunków, ale rośliny oczekują jeszcze cieplejszych stanowisk i łatwo nagrzewających się wiosną gleb. Jeśli mają przetrwać zimę, wymagają też bardzo solidnego, zimowego okrycia. Ich cebulki po kwitnieniu można wykopać i przechować do jesieni, podobnie jak cebulki irysa żyłkowanego.

Podpowiadamy: Co posadzić w słońcu, a co w cieniu, żeby kwitło przez cały rok

Irysy bucharskie do ogrodu

Dość ciekawe i oryginalne są natomiast irysy bucharskie (rodz. Juno). Ich lancetowate, zielone, błyszczące liście (przypominające liście kukurydzy), wyrastają na całej długości pędu i są na nim ułożone naprzeciwlegle. Rośliny dorastają do ok. 40 cm wysokości i kwitną na przełomie kwietnia i maja, wydając na szczycie pędu ok. 2-6 dość dużych, biało-żółtych kwiatów.

Podobnie jak irysy holenderskie, rośliny nie są w pełni mrozoodporne, dlatego wymagają solidnego, zimowego okrycia, bardzo ciepłych, osłoniętych stanowisk oraz uprawy w najcieplejszych rejonach kraju.

Oceń artykuł
0,00 / 0 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

, , ,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także