Dereń jadalny do ogrodu i spiżarni. Jak uprawiać ten krzew

0
Dereń jadalny
Dereń jadalny to krzew łatwy w uprawie. Kwitnie już wczesną wiosną, a jesienią dostarcza wartościowych i smacznych owoców.

Derenie kojarzą się głównie z pięknymi i popularnymi krzewami ogrodowymi, są jednak wśród nich też gatunki, dające jadalne i bardzo wartościowe owoce.

Dereń właściwy, czyli jadalny

Jednym z użytecznych gatunków derenia jest dereń właściwy, nazywany też jadalnym (Cornus mas). Ma on postać niedużego drzewka lub okazałego krzewu i dorasta do ok. 7-9 m wys. Początkowo ma wzniesiony pokrój, z czasem jednak staje się szerszy i bardziej okrągły. Ma duże, zielone, jajowato-eliptyczne, wyraźnie unerwione liście, pokryte od spodu delikatnymi włoskami (jesienią przebarwiają się na czerwono-brązowy kolor) oraz cienkie pędy, pokryte jasną, szarozieloną, łuszczącą się z wiekiem korą.

Poznaj także: Pięknie kwitnące odmiany dereni, które będą ozdobą ogrodu

Drobne, żółte kwiaty, derenia jadalnego zebrane w niewielkie, baldachowate kwiatostany, pojawiają się na pędach bardzo wcześnie, zwykle jeszcze przed rozwojem liści (w marcu). Kwiaty wydzielają przyjemny aromat i są chętnie odwiedzane przez pszczoły. Po przekwitnieniu dereń zawiązuje owoce, które są nie tylko bardzo ozdobne, ale też jadalne i wartościowe.

ZOBACZ, jak wygląda dereń jadalny i jego owoce

Kwitnący dereń jadalny

Derenie jadalne kwitną już w marcu, a ich kwiaty przyjemnie pachną.

Juejuliet - pixabay.com
Owocujący dereń

Latem i wczesną jesienią derenie mają dekoracyjne, ale też bardzo smaczne i zdrowe owoce.

Krzys16 - pixabay.com
Dereń jadalny - Cornus mas

Derenie mają formę małego drzewka lub sporego krzewu. Są łatwe w uprawie.

Juejuliet - pixabay.com
Owoce derenia jadalnego

Przemrożone owoce derenia można jeść na surowo. Są też świetne na przetwory i nalewki.

Krzys16 - pixabay.com
Dereń jadalny wczesną wiosną

Derenie lubią słońce i żyzną, wapienną ziemię. Ale radzą sobie też w półcieniu i na słabszych glebach.

Lianem - 123RF
Dereń jadalny jesienią

Owoce derenia jadalnego poprawiają przemianę materii, uzupełniają też minerały i witaminy (są bogate m.in. w witaminę C).

LuoAnnClark - pixabay.com
Kwiaty derenia jadalneho

Derenie dobrze znoszą przecinanie, ale nie wolno tego robić wiosną. Odpowiedni termin ich przycinania to wczesne lato.

WikimediaImages - pixabay.com

Kiedy zbierać owoce derenia i co z nich zrobić?

Dojrzałe owoce mają podłużny, eliptyczny kształt i są pokryte błyszczącą, gładką, czerwoną skórką (u odmian mogą być bordowe lub żółte). Zanim całkowicie dojrzeją, są kwaśne i cierpkie. Najwcześniejsze odmiany dojrzewają już pod koniec sierpnia, późniejsze we wrześniu, ale do zbioru nadają się dopiero po całkowitym dojrzeniu (tuż przed opadnięciem, najlepiej po pierwszych przymrozkach), gdyż wtedy tracą cierpkość i stają się bardziej słodkie.

Po zbiorach można spożywać je na surowo i dodawać do deserów lub przygotowywać z nich dżemy, konfitury, galaretki i soki. Znakomicie nadają się też na nalewki (popularna „dereniówka”) oraz do suszenia i mrożenia (suszone owoce można dodawać do herbaty).

Owoce derenia zawierają w swoim składzie m.in.: kwasy organiczne, minerały (w tym krzem i azot), witaminy (głównie wit. C, A. P), taniny, antocyjany, polifenole, pektyny i barwniki. Ich spożywanie polecane jest głównie osobom cierpiącym na choroby układu pokarmowego i zaburzenia trawienia. Owoce poprawiają też przemianę materii i uzupełniają w organizmie niedobory minerałów oraz witamin.

Dowiedz się też: Jak uprawiać aronię w ogrodzie

Dereń jadalny w ogrodzie. Wymagania i przycinanie

Dereń jadalny należał dawniej do jednych z najbardziej cenionych krzewów ogrodowych, dlatego sadzono go w dworskich parkach i ogrodach. Na pewien czas odszedł jednak w zapomnienie, ustępując miejsca bardziej atrakcyjnym krzewom ozdobnym. W ostatnich latach ponownie zaczął wracać do łask, stając się jednym z ciekawszych krzewów owocowych, uprawianych w przydomowych ogrodach. Trudno się temu dziwić, gdyż nie tylko ma duże walory ozdobne i rodzi wartościowe owoce, ale jest też mało wymagający i łatwy w uprawie.

Dereń jadalny najlepiej czuje się na słonecznych stanowiskach oraz na żyznych, próchniczych glebach, bogatych w wapń, ale poradzi sobie też w półcieniu i na słabszej glebie. Dobrze znosi suszę i jest wytrzymały na mróz, a także toleruje miejskie zanieczyszczenia. Na odpowiednim stanowisku rośnie dość szybko, w krótkim czasie osiągając spore rozmiary.

Ponieważ jednak dobrze znosi cięcie, jego wielkość i pokrój można bez problemu korygować. Derenia jadalnego NIE wolno tylko przeprowadzać wiosną, gdyż uszkodzone w tym czasie pędy, wydzielają dużo soków, osłabiając roślinę. Znacznie lepszym terminem na przycinanie derenia jest wczesne lato.

Dowiedz się: Kiedy przycinać drzewa i krzewy w ogrodzie

Odmiany derenia jadalnego

Dereń jadalny uprawiany jest zarówno w postaci czystego gatunku jak i licznych odmian, wśród których na uwagę zasługują m.in.:

  • „Jolico” - odmiana bardzo późna, owoce duże, ciemnoczerwone, wys. ok. 3-4 m,
  • „Korałłowyj Marka” - owoce czerwone, wys. 2-3 m, odmiana wczesna,
  • „Aurea” - owoce czerwone, małe, odmiana ozdobna o żółtych liściach, wys. 2-3 m,
  • "Variegata” - odmiana ozdobna, o pięknych, biało-zielonych liściach, wys. 6-7 m,
  • „Flava” - odmiana wczesna, o jasnożółtych owocach, wys. 3-4 m,
  • „Macrocarpa” - owoce duże, czerwone o gruszkowatym kształcie, wys. ok. 3 m, odmiana późna,
  • „Jantarnyj” - owoce jasnożółte, duże, smaczne, wys. ok. 3-5 m, odmiana średnio wczesna,

Godne polecenia są także odmiany polskie derenia jadalnego, takie jak np.:

  • „Bolestraszycki” - owoce duże, słodkie i smaczne, średnio wczesne,
  • „Szafer” - owoce duże, ciemnoczerwone, średnio późne,
  • „Dublany” - owoce duże, smaczne, ciemnoczerwone, wczesne.

Podpowiadamy: Jak uprawiać dekoracyjne oczary - krzewy, które kwitną już zimą

Oceń artykuł
5,00 / 2 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

, ,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także