Dereń jadalny do ogrodu i spiżarni. Jak uprawiać ten krzew

0
Kwitnący dereń jadalny
Na owoce derenia musimy czekać do jesieni, ale jego pachnące kwiaty pojawiają się już w marcu, na gałązkach jeszcze pozbawionych liści.

Derenie kojarzą się głównie z pięknymi i popularnymi krzewami ogrodowymi, są jednak wśród nich też gatunki, dające jadalne i bardzo wartościowe owoce.

Dereń właściwy, czyli jadalny

Jednym z nich jest dereń właściwy, nazywany też jadalnym (Cornus mas). Ma on postać niedużego drzewka lub okazałego krzewu i dorasta do ok. 7-9 m wys. Początkowo ma wzniesiony pokrój, z czasem jednak staje się szerszy i bardziej okrągły. Ma duże, zielone, jajowato-eliptyczne, wyraźnie unerwione liście, pokryte od spodu delikatnymi włoskami (jesienią przebarwiają się na czerwono-brązowy kolor) oraz cienkie pędy, pokryte jasną, szarozieloną, łuszczącą się z wiekiem korą.
Jego drobne, żółte kwiaty, zebrane w niewielkie, baldachowate kwiatostany, pojawiają się na pędach bardzo wcześnie, zwykle jeszcze przed rozwojem liści (w marcu). Kwiaty wydzielają przyjemny aromat i są chętnie odwiedzane przez pszczoły. Po przekwitnieniu dereń zawiązuje owoce, które są nie tylko bardzo ozdobne, ale też jadalne i wartościowe.

Dowiedz się: Jak uprawiać jagody goji w przydomowym ogrodzie

Kiedy zbierać owoce derenia i co z nich zrobić?

Dojrzałe owoce mają podłużny, eliptyczny kształt i są pokryte błyszczącą, gładką, czerwoną skórką (u odmian mogą być bordowe lub żółte). Zanim całkowicie dojrzeją, są kwaśne i cierpkie. Najwcześniejsze odmiany dojrzewają już pod koniec sierpnia, późniejsze we wrześniu, ale do zbioru nadają się dopiero po całkowitym dojrzeniu (tuż przed opadnięciem, najlepiej po pierwszych przymrozkach), gdyż wtedy tracą cierpkość i stają się bardziej słodkie. Po zbiorach można spożywać je na surowo i dodawać do deserów lub przygotowywać z nich dżemy, konfitury, galaretki i soki. Znakomicie nadają się też na nalewki (popularna „dereniówka”) oraz do suszenia i mrożenia (suszone owoce można dodawać do herbaty). Owoce zawierają w swoim składzie m.in.: kwasy organiczne, minerały (w tym krzem i azot), witaminy (głównie wit. C, A. P), taniny, antocyjany, polifenole, pektyny i barwniki. Ich spożywanie polecane jest głównie osobom cierpiącym na choroby układu pokarmowego i zaburzenia trawienia. Owoce poprawiają też przemianę materii i uzupełniają w organizmie niedobory minerałów oraz witamin.

Polecamy też: Chrzan - dla smaku i zdrowia. Jak sobie z nim radzić w ogrodzie

Dereń jadalny w ogrodzie. Wymagania i przycinanie

Dereń jadalny należał dawniej do jednych z najbardziej cenionych krzewów ogrodowych, dlatego sadzono go w dworskich parkach i ogrodach. Na pewien czas odszedł jednak w zapomnienie, ustępując miejsca bardziej atrakcyjnym krzewom ozdobnym. W ostatnich latach ponownie zaczął wracać do łask, stając się jednym z ciekawszych krzewów owocowych, uprawianych w przydomowych ogrodach. Trudno się temu dziwić, gdyż nie tylko ma duże walory ozdobne i rodzi wartościowe owoce, ale jest też mało wymagający i łatwy w uprawie.
Najlepiej czuje się na słonecznych stanowiskach oraz na żyznych, próchniczych glebach, bogatych w wapń, ale poradzi sobie też w półcieniu i na słabszej glebie. Dobrze znosi suszę i jest wytrzymały na mróz, a także toleruje miejskie zanieczyszczenia. Na odpowiednim stanowisku rośnie dość szybko, w krótkim czasie osiągając spore rozmiary. Ponieważ jednak dobrze znosi cięcie, jego wielkość i pokrój można bez problemu korygować. Derenia jadalnego NIE wolno tylko przeprowadzać wiosną, gdyż uszkodzone w tym czasie pędy, wydzielają dużo soków, osłabiając roślinę. Znacznie lepszym terminem na przycinanie derenia jest wczesne lato.

Dowiedz się: Kiedy przycinać drzewa i krzewy w ogrodzie

Odmiany derenia jadalnego

Dereń jadalny uprawiany jest zarówno w postaci czystego gatunku jak i licznych odmian, wśród których na uwagę zasługują min.: „Jolico” (odmiana bardzo późna, owoce duże, ciemnoczerwone, wys. ok. 3-4 m), „Korałłowyj Marka” (owoce czerwone, wys. 2-3 m, odm. wczesna), „Aurea” (owoce czerwone, małe, odm. ozdobna o żółtych liściach, wys. 2-3 m), Variegata” (odmiana ozdobna, o pięknych, biało-zielonych liściach, wys. 6-7 m), „Flava” (odmiana wczesna, o jasnożółtych owocach, wys. 3-4 m), „Macrocarpa” (owoce duże, czerwone o gruszkowatym kształcie, wys. ok. 3 m odm. późna), „Jantarnyj” (owoce jasnożółte, duże, smaczne, wys. ok. 3-5 m odm. śr. wczesna), a także odmiany polskie jak np.: „Bolestraszycki” (owoce duże, słodkie i smaczne, średnio wczesne), „Szafer” (owoce duże, ciemnoczerwone, średnio późne), „Dublany” (owoce duże, smaczne, ciemnoczerwone, wczesne).

Oceń artykuł
5,00 / 1 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

, ,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także