Czosnek niedźwiedzi - jak go uprawiać i wykorzystywać

Czosnek niedźwiedzi w ogrodzie
Czosnek niedźwiedzi warto posadzić w ogrodzie z kilku powodów: jest pyszny, jest zdrowy, ma małe wymagania, a dzikiego czosnku nie wolno swobodnie zbierać.

Czosnek niedźwiedzi do niedawna rósł tylko dziko. Jednak obecnie bez problemu można posadzić go w ogrodzie – zyskamy roślinę o ciekawym smaku i aromacie, a przy tym bardzo zdrową.

Dzięki panującej obecnie modzie na ekologię i zdrowy styl życia, uważniej przyglądamy się naszej diecie i chętniej wprowadzamy do niej nowe rośliny przyprawowe i zioła. Jedną z nich jest między innymi coraz bardziej popularny czosnek niedźwiedzi. Ta niezwykła, pełna witamin (głównie wit. C oraz A, E), minerałów (m.in. siarka, selen, mangan, żelazo) i wielu innych wartościowych substancji roślina (zawiera m.in. flawonoidy, aminokwasy, fitoncydy np. allicynę, olejki eteryczne np. ursalinę), była dawniej bardzo ceniona i wykorzystywana zarówno w kuchni jak i w medycynie ludowej. Stosowano ją ze względu na ciekawy smak i aromat (przypominający czosnek) oraz z powodu jej właściwości leczniczych. Czosnek niedźwiedzi wykazuje silne działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne, a zawarte w nim składniki pomagają obniżyć poziom złego cholesterolu i regulują ciśnienie krwi. Roślina działa też przeciwgorączkowo, dlatego polecana jest przy przeziębieniach. Spożywanie wiosną młodych liści czosnku, wzmacnia także organizm po zimie oraz wspomaga pracę układu pokarmowego. W medycynie ludowej, czosnek niedźwiedzi miał też zastosowanie w leczeniu wrzodów, ropni i odleżyn, gdyż jego antybakteryjne działanie ułatwiało gojenie się ran.

UWAGA: liście czosnku niedźwiedziego nieco przypominają liście konwalii. Różnią się od nich m.in. charakterystycznym, czosnkowym zapachem. Zwróćmy na to uwagę, bo konwalie są trujące.

Polecamy też: Stewię - roślinę słodszą od cukru, a przy tym zdrową

Uprawa czosnku niedźwiedziego - wymagania

Do niedawna czosnek niedźwiedzi można było spotkać jedynie na stanowiskach naturalnych, w wilgotnych i cienistych lasach mieszanych (głównie bukowych). Obecnie jednak można bez problemu kupić jego cebulki i nasiona, co umożliwia uprawę rośliny także we własnym ogrodzie. Jest to o tyle istotne, że czosnek niedźwiedzi został w Polsce objęty częściową ochroną gatunkową i bez specjalnego zezwolenia, nie można go już pozyskiwać z terenów leśnych.
Uprawa czosnku niedźwiedziego nie jest trudna, gdyż roślina dobrze znosi niskie temperatury i nie oczekuje szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych (poza odchwaszczaniem i podlewaniem w czasie suszy), ale należy pamiętać, że ma też dość szczególne wymagania. Będzie dobrze rosła jedynie na stanowiskach półcienistych lub cienistych oraz na glebach żyznych, próchniczych i wilgotnych, o obojętnym lub lekko zasadowym odczynie pH. Znakomicie będzie się czuła pod drzewami i w cienistych zakątkach ogrodu, gdzie już po kilku latach stworzy piękny, zielony dywan.

Podpowiadamy: Jak uprawiać jarmuż - roślinę, której liście można zbierać przez cały rok

Sadzenie i rozmnażanie czosnku niedźwiedziego

Czosnek niedźwiedzi to krótkowieczna bylina, ale nie musimy się martwić jej częstym odmładzaniem, gdyż raz posadzona, sama będzie się rozrastać (z cebulek i nasion). Jeśli zdecydujemy się na uprawę rośliny z cebulek, powinniśmy posadzić je do gruntu pod koniec lata (przełom sierpnia i września), okrywając ok. 2-5 cm warstwą ziemi. Trudniej nam będzie uzyskać rośliny z samodzielnie zebranych nasion, gdyż przed siewem wymagają one odpowiedniego przygotowania (po zbiorze należy przetrzymywać je zmieszane z wilgotnym piaskiem przez ok. 1 miesiąc w ciemnym miejscu w temp. ok. 20-25°C, a następnie przez kolejny miesiąc poddawać działaniu niskiej temp. ok. 0-4°C np. w lodówce). W centrach ogrodniczych możemy jednak kupić gotowe nasiona, przeznaczone do wysiewu późną jesienią (październik-listopad). Po wysiewie nasiona przechodzą zimowy okres spoczynku i rozwijają liście wiosną następnego roku (marzec-kwiecień). W maju roślina zakwita i wydaje nasiona (po zapyleniu przez muchy i trzmiele lub samozapyleniu), a następnie zasusza część nadziemną i ponownie przechodzi w stan spoczynku. Z początkiem lipca po czosnku niedźwiedzim w ogrodzie nie ma już śladu, dlatego jeśli chcemy wykorzystywać jego cebulki do celów kulinarnych lub do rozmnażania, wczesną wiosną powinniśmy zaznaczyć miejsce, w którym rośnie.

Dowiedz się też: Jak uprawiać i zbierać tymianek

Czosnek niedźwiedzi w kuchni

Czosnek niedźwiedzi jest najsmaczniejszy wczesną wiosną, gdyż wtedy jego liście są delikatne i mają najwięcej aromatu. Z czasem liście twardnieją i stają się łagodniejsze w smaku. Młode liście to doskonały dodatek do sałatek, twarogów, past i makaronów. Starsze liście oraz cebulki i liście suszone, to z kolei idealny dodatek do sosów, zup, dań mięsnych oraz rybnych. Susząc liście należy jednak pamiętać, aby robić to szybko (np. w suszarce do grzybów), bo jeśli zdążą wcześniej zżółknąć, stracą swoje właściwości i aromat.

Oceń artykuł
5,00 / 1 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także