Czosnek jadalny i ozdobny. Uprawa i wykorzystanie

0
Czosnek odbobny na kwiatowej rabacie
Czosnek to warzywo o wielu właściwościach. Ale ma też piękne odmiany ozdobne.

Czosnek to warzywo, które znają w prawie wszyscy. Nie wszyscy jednak widzą, że ma on również swoje drugie, bardziej dekoracyjne oblicze.

Wielka rodzina czosnków

Czosnek to rodzaj, do którego zalicza się ponad 700 gatunków roślin. Niektóre z nich to rośliny dzikie, spotykane głównie w lasach i na łąkach, inne to cenione i chętnie uprawiane rośliny użytkowe (czosnek pospolity, czosnek szczypiorek), a jeszcze inne to wspaniałe rośliny ozdobne (czosnek olbrzymi, czosnek Krzysztofa).

Zdecydowana większość z nich pochodzi z klimatu umiarkowanego, dlatego czosnek w naszym kraju czuje się bardzo dobrze. Mimo to poszczególne gatunki różnią się nieco wymaganiami, dlatego przed rozpoczęciem uprawy warto poznać ich oczekiwania.

Dowiedz się też: Jak uprawiać chrzan w ogrodzie (i na co uważać)

Czosnek pospolity

Czosnek pospolity to gatunek wykorzystywany przede wszystkim spożywczo.

Biederman - pixabay.com
Cziosnek ozdobny

Istnieje bardzo wiele gatunków czosnku o ozdobnych kwiatach.

Birdloverus - pixabay.com
Czosnek ozdobny w bukiecie

Czosnek ozdobny bardzo dobrze nadaje się również na kwiat cięty.

Dolvita - pixabay.com
Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi można wykorzystać jako roślinę zadarniającą. Jego liście mają świetny smak i aromat, a także właściwości zdrowotne.

Hans - pixabay.com
Kwitnący czosnek ozdobny

Różnokolorowe "kule" na prostej łodydze pozbawionej liści wyglądają bardzo dekoracyjnie.

Ivalbank - piabay.com
Czosnek pospolity - jadalny

Czosnek pospolity to jedno ze zdrowszych warzyw. A jego charakterystyczny smak i zapach znają chyba wszyscy.

Jackman34 - pixabay.com
Czosnek ozdobny na rabacie

Czosnki ozdobne mają kwiaty w różnych kolorach: różowe, fioletowe, błękitne, białe.

KRiemer - pixabay.com
Białe kwiaty czosnku

Czosnek pospolity oraz ozdobne mają różne wymagania uprawowe. Trzeba na to zwrócić uwagę, planując sadzenie.

KRiemer - pixabay.com
Biały czosnek ozdobny

Niektóre gatunki czosnku mogą osiągać imponujące rozmiary, inne mają kompaktowy pokrój.

Strecosa - pixabay.com
Rabata z czosnków ozdobnych

Kiedy czosnek ozdobny przekwitnie, jego liście zanikną. Dlatego warto je sadzić w towarzystwie innych roślin.

Pexals - pixabay.com

Jakie wymagania mają różne gatunki czosnku

Czosnki ozdobne preferują ciepłe i słoneczne stanowiska oraz przepuszczalne, lekkie, dość suche gleby. Na ogół źle znoszą mokre podłoża, dlatego najlepiej sadzić je na terenach lekko wzniesionych, skąd woda będzie mogła łatwo spływać.

Wyjątkiem jest czosnek niedźwiedzi, oczekujący zacienionego stanowiska i próchniczej, stale lekko wilgotnej gleby oraz czosnek południowy, preferujący przepuszczalne podłoża i półcieniste stanowiska.

Trochę inne oczekiwania niż czosnki ozdobne mają natomiast czosnki pospolite, uprawiane głównie ze względu na jadalne cebule. Rośliny będą dobrze rosły i obficie plonowały jedynie na stanowiskach słonecznych oraz na żyznych, próchniczych, stale lekko wilgotnych glebach.

Dowiedz się więcej: Jak uprawiać i wykorzystywać czosnek niedźwiedzi

Kiedy sadzić czosnek

Wszystkie uprawiane w ogrodach czosnki to byliny cebulowe (rzadziej kłączowe), które mogą pozostać w gruncie nawet przez kilka lat (nie dłużej jednak niż 4-5 lat), mimo to niektóre z nich traktowane są jak rośliny jednoroczne, uprawiane w ogrodzie tylko przez jeden sezon (czosnek pospolity).

Czosnki najczęściej uprawia się z cebulek podziemnych (rzadziej przybyszowych, tworzących się na szczycie pędu kwiatostanowego), które wysadza się do ziemi jesienią (koniec września-październik), gdyż do prawidłowego rozwoju potrzebują okresu przechłodzenia. Z terminem sadzenia nie należy jednak zwlekać, gdyż rośliny muszą mieć czas na ukorzenienie się przed nadejściem mrozów (ok. 6 tygodni). Niebezpieczny jest również zbyt wczesny termin sadzenia, który naraża rozwijające się rośliny na uszkodzenia mrozowe.

Niekiedy czosnki (czosnek pospolity) można również sadzić bardzo wczesną wiosną, tuż po rozmarznięciu ziemi (w marcu). Taki termin pozwoli im uniknąć silnych mrozów, a jednocześnie umożliwi przejście okresu schłodzenia podczas wiosennych przymrozków.

Niektóre czosnki można też pozyskiwać z nasion (czosnek niedźwiedzi).

Czosnek na rabacie warzywnej i kwiatowej

Czy to ze względu na wysokie walory odżywcze czy z powodu dekoracyjnych kwiatów, dla czosnków powinno znaleźć się miejsce w każdym ogrodzie. Czosnki uprawiane dla jadalnych cebul, mają szerokie zastosowanie w kuchni. Ich wyrazisty, ostry smak nadaje charakteru kiełbasom, pieczonym mięsom, kotletom, zimnym i ciepłym sosom, sałatkom, pastom, zupom oraz masłu. Ze względu na swoje wysokie walory odżywcze i lecznicze, czosnek pospolity wykorzystywany jest też w ziołolecznictwie, gdyż działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczno, obniża poziom złego cholesterolu, reguluje ciśnienie krwi oraz wykazuje właściwości wzmacniające i uodparniające.

Polecamy: Cebula i czosnek jako "naturalne antybiotyki"

Ozdobne gatunki i odmiany czosnku, to z kolei wspaniała ozdoba rabat. Niektóre z nich w czasie kwitnienia osiągają znaczną wysokość i górują na rabacie, prezentując wspaniałe, duże, okrągłe kwiatostany, złożone z licznych, drobnych kwiatów w kolorze fioletowym, białym lub niebieskim (m.in.: czosnek olbrzymi, czosnek aflatuneński), inne zachwycają oryginalnością kwiatów (czosnek główkowaty, czosnek sztyletowaty, czosnek szuberta), a jeszcze inne zyskują uznanie ze względu na swój kompaktowy rozmiar (czosnek Krzysztofa, czosnek karatawski) lub ciekawą barwę kwiatów (czosnek południowy, czosnek błękitny).

Niektóre mogą być też traktowane jako rośliny okrywowe, a nawet jadalne (czosnek niedźwiedzi – liście dodaje się do sałatek lub masła smakowego).

Sadząc w ogrodzie czosnki ozdobne, należy jednak pamiętać, że po kwitnieniu ich liście zasychają i na kilka tygodni rośliny całkiem znikają z rabat, dlatego puste miejsca powinny w tym czasie zasłonić rośliny sezonowe, niskie krzewy lub byliny.

Oceń artykuł
5,00 / 1 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

, ,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także