Chrzan – dla smaku i zdrowia. Zastosowanie i uprawa

0
Liście chrzanu
Korzenie chrzanu mają charakterystyczny smak, ale też wiele cennych właściwości. Chrzan jest bardzo ekspansywny, dlatego w ogrodzie lepiej go uprawiać w pojemnikach.

Smak chrzanu znamy chyba wszyscy. Ale warto poznać również jego właściwości, a także dowiedzieć się, jak go uprawiać w ogrodzie.

Chrzan w kuchni

Chrzan to wyjątkowo popularna roślina przyprawowa, dlatego można ją znaleźć niemal w każdej kuchni. Jego ostry, pikantny smak doskonale komponuje się z wędlinami i różnymi gatunkami mięs, podawanych zarówno na ciepło jak i na zimno. Znakomicie pasuje też do ryb, twarogów, jaj i surówek. Można go też dodawać do past i sosów (stanowi bazę popularnego sosu chrzanowego) oraz do masła. Chcąc nieco złagodzić jego smak, warto dodać do niego sok z cytryny, śmietanę lub jabłka. W kuchni oprócz korzenia, wykorzystuje się też młode liście chrzanu. Mają one łagodniejszy smak i delikatniejszy aromat (idealne do surówek oraz past). Korzeń chrzanu wraz z liśćmi to również ważny składnik marynat octowych (np. do ogórków).

Polecamy też: Podbiał - "chwast", który uleczy kaszel i ból gardła

Na co pomaga chrzan

Chrzan to jednak nie tylko pikantna i aromatyczna przyprawa, ale też bardzo zdrowe i wartościowe warzywo. W jego korzeniach i liściach można znaleźć wiele cennych substancji odżywczych takich jak np. minerały (m.in. siarka, potas, wapń, żelazo, fosfor, magnez, sód, miedź), witaminy (A, C, K i wit. z grupy B), glikozydy (głównie lecznicza sinigryna), olejki eteryczne i cukry. Dzięki nim chrzan wykazuje właściwości odkażające i rozgrzewające, a także grzybobójcze, bakteriobójcze i antywirusowe, przez co może zapobiegać infekcjom.

Chrzan wzmacnia też serce, poprawia krążenie, wzmaga apetyt, a także ułatwia trawienie i poprawia pracę jelit. Działa też lekko moczopędnie, dzięki czemu wspomaga pracę nerek i układu moczowego. Liście chrzanu mają właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne, dlatego można je stosować w postaci okładów na bolące stawy lub kości.

Dowiedz się też: Na co stosować korzeń żeń-szenia

Leczniczy chrzan – o tym pamiętaj

Zanim jednak sięgniemy po chrzan w celach leczniczych, musimy pamiętać, że najwartościowszy jest zaraz po zbiorach. Po starciu korzeń należy zużyć jak najszybciej lub krótko przechowywać go w lodówce, w szczelnie zamkniętym, szklanym naczyniu. Niestety, z dobroczynnych właściwości chrzanu nie każdy może korzystać. Przeciwwskazaniem do jego stosowania są m.in. stany zapalne żołądka, choroby nerek i wątroby, wrzody oraz alergie pokarmowe. Z ilością spożywanego chrzanu też nie należy przesadzać, gdyż jego nadmiar może powodować podrażnienie żołądka, wymioty oraz reakcje alergiczne.

Chrzan w ogrodzie – uprawa pod kontrolą

Pomimo iż chrzan jest bardzo wartościową i cenioną rośliną przyprawową, rzadko bywa uprawiany w ogrodach. Jeśli już pojawia się na działce, traktowany jest zwykle jak uciążliwy chwast i tępiony. Trudno się jednak dziwić jego złej sławie, gdyż istotnie jest rośliną wyjątkowo ekspansywną. Kiedy już raz zagości w ogrodzie, nie opuści go przez wiele lat, nawet wtedy, gdy będzie systematycznie usuwany. Chrzan rozrasta się za pomocą korzeni i robi to tak skutecznie, że pozostawiony bez kontroli w ciągu kilku lat może opanować sporą cześć działki. Jego pozbycie się z ogrodu jest bardzo trudne, gdyż roślina może odradzać się z każdego kawałka korzenia, pozostawionego w ziemi.

Polecamy również: Amarantus, czyli szarłat - na mąkę bez glutenu i rabatę kwiatową

Jeśli jednak odpowiednio się przygotujemy, możemy spróbować jego uprawy, tym bardziej, że jest rośliną tolerancyjną i mało wymagającą. Lubi stanowiska słoneczne, ale poradzi sobie też w półcieniu. Preferuje gleby żyzne i głęboko uprawione, ale urośnie też na każdej, typowej glebie ogrodowej. Nie toleruje jedynie suszy, dlatego należy przeznaczyć pod jego uprawę gleby piaszczysto-gliniaste, które najlepiej utrzymują wilgoć. Nie powinno się też uprawiać go po roślinach kapustnych, gdyż należy do tej samej rodziny botanicznej. Najlepszą porą na sadzenie chrzanu jest wczesna wiosna (kwiecień). Sadzonki w postaci kawałka korzenia (ok. 20-30 cm.), powinny być zdrowe i dorodne. Należy posadzić je pionowo, pozostawiając nad ziemią fragment korzenia z wierzchołkiem wzrostu (ok. 3-5 cm.). Pierwsze zbiory można przeprowadzać już jesienią lub wiosną następnego roku.

Aby uniknąć problemów z inwazją chrzanu, zamiast bezpośrednio w gruncie, można uprawiać go w pojemnikach, ograniczających rozrost korzeni. Ponieważ jednak chrzan korzeni się głęboko, najlepsze będą do tego celu szerokie rury drenarskie (najlepiej ceramiczne, zapewniające wymianę gazową i odpływ wody), które nie tylko poskromią jego zapędy, ale też pozwolą nam uzyskać ładne, proste korzenie.

Oceń artykuł
5,00 / 2 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

,

Autor: Katarzyna Józefowicz

Polecamy Ci również

Zobacz także